هجوم داعش و آیندۀ تحولات منطقه

نویسنده و تحلیلگر سیاسی عرب، در یادداشتی تحرکات اخیر داعش در عراق و تاثیر آن بر تحولات منطقه را مورد بررسی قرار داد.

کد خبر: ۱۸۱۶۱۲

تاریخ: ۲۲ خرداد ۱۳۹۳ - ۱۹:۲۴

صراط: "غالب قندیل" در مطلبی تحت عنوان "هجوم داعش و آینده منطقه" نوشت:

تشكیلات تروریستی داعش پس از حملات گسترده در داخل عراق برای اشغال مناطقی از آن كشور و آغاز عملیات از شهر موصل، بار دیگر در صحنه علنی شد، و انتقال سریع كاروان تروریست های مسلح كه تركیبی از وابستگان به اندیشه افراط گرایانه القاعده و بقایای حزب بعث صدام به سرگردگی معاون فراری اش عزت الدوری مورد حمایت عربستان بودند، مایه شگفتی شد. از سوی دیگر، مردم مناطق اشغال شده توسط داعش در شمال عراق، با ترك خانه و كاشانه شان و تحمل آوارگی و پناه بردن به مناطق كردنشین، از پذیرش و استقبال تروریست های تكفیری خودداری كردند.

تاثیر اشغالگران در تضعیف ارتش عراق
بی تردید خلأهای ویرانگر در ساختار ارتش عراق، به ویژه ضعف اراده مبارزه و مقاومت در مقابل گروه تركیبی داعش و بعثی ها، از ناكامی در بازسازی ملی هویت نیروهای مسلح عراق پس از عقب نشینی اشغالگران امریكایی ناشی شده است.

البته نباید فراموش كرد كه اشغالگران پس از ورود به عراق ستون فقرات ارتش این كشور را براساس فرمان پل برمر حاكم امریكایی عراق، از هم فروپاشیدند. با این وجود هنوز برای جبران این اقدام غلط و پیامدهای آن از طریق جذب مجدد برخی از عناصر ارتش سابق عراق براساس قواعد جدید، اقدام نشده است. بلكه هنوز برخی از مقامات عراقی، اندیشه انتقام و توهم توطئه و "ریشه كنی [بقایای نظام سابق]" را در سر می پرورانند.

موانع قومی و مذهبی بر سر راه وحدت
تنش و درگیری مذهبی و قومی موجود در عراق به فروپاشی و قطع ارتباط می انجامد و مانع به وجود آمدن هویت ملی عراقی به عنوان یك هویت فراگیر كه به عنوان عنصر اصلی و مورد نیاز تشكیل دهنده ایمان ارتش ها، می شود. نزاع میان گروههای سیاسی عراق با تعصبات و وابستگی های مختلفشان درباره آینده به شدت ادامه دارد و این تعصبات بر رفتار و عملكرد گروههای سیاسی عراقی درگیر، چیره شده است و حتی دامنه این رقابت ها و اختلافات به میان افراد وابسته به یك مذهب یا قومیت نیز كشیده است.

در چنین وضعیتی و با وجود تهدیدها و تنش های مختلفی كه نیازمند هویت ملی عراقی و وحدت میان گروههای مختلف این كشور است و امریكایی ها با تحمیل فدرالیسم و تحریك اختلافات و تجزیه طلبی ها، به آن دامن می زنند، شاهد اختلاف و رقابت شدید و حذفی میان گروهها و افراد وابسته به یك گروه قومیتی یا مذهبی در عراق هستیم. علاوه بر این، جریان های حاكم بر عراق با روشی كاملا برخلاف دیدگاه جذب طرف مقابل برای پیوستن به مشاركت ملی، عمل می كند. در نتیجه، این رفتارها و سیاست ها، زمینه به وجود آمدن زمینه رشد برای جریان های فرقه ای افراطی و گسترش دامنه جریان های وابسته به القاعده و سایر گروههای تندرو و تكفیری را فراهم می كند.

ارتباط داعش با حزب منحل بعث و فدائیان صدام
گروه داعش یكی از شاخه‌های جدا شده از القاعده است، و "عزت الدوری" و هواداران وی و اعضای سابق حزب منحل بعث و فدائیان صدام از این گروه حمایت می‌كنند.

اعضای داعش از سوی عربستان و تركیه حمایت می شوند و این مسأله از مدتها قبل برای همه آشكار بوده است. دلیل این حمایت هم این است كه عربستان سعودی و دولت متهم عثمانی (تركیه) به دنبال آن هستند كه جایگاهی را برای خود در آینده عراق كسب كنند. در همین راستا نیز ریاض و استانبول وارد كشمكشهای منطقه ای شده و در تجاوز به سوریه نیز دست دارند.

نفاق سیاسی آمریكا در عراق
حمایت آمریكا، غرب، تركیه و كشورهای عربی منطقه (خلیج فارس) از شاخه‌های القاعده در سوریه، به مرزهای عراق محدود نمی شود، چرا كه كل این منطقه از نظر جغرافیایی و انسانی با یكدیگر در ارتباط است؛ بنابراین اقدام آمریكا در اعلام حمایت از تلاشهای دولت عراق در مبارزه با تروریسم نوعی نفاق سیاسی است؛ چرا كه دولت آمریكا خودش حامی تروریسمی است كه سوریه در حال جنگ با آن است؛ این موضوع همچنین موجب رسوایی كشورهای حامی تجاوز به سوریه شد؛ چرا كه نخستین اولویت قانونی و عملی در مبارزه با تروریسم توقف حمایت مالی و تسلیحاتی از تروریستها و توقف اعزام تكفیری ها به منطقه از كل دنیا و مجازات كسانی است كه در این اقدامات دست داشته اند. تا زمانی كه كشورهای حامی تجاوز به سوریه به این اقدامات خود ادامه دهند، نابود كردن تروریسم غیرممكن است.

ضرورت اتحاد مسؤولان عراق و سوریه
خطری كه عراق را احاطه كرده است، دقیقا همان خطری است كه سوریه درحال رویارویی با آن است؛ بنابراین چاره ای جز یكپارچه كردن تلاشها در همه زمینه ها وجود ندارد. نخستین انتظار از مسؤولان عراقی این است كه در مقابله با تروریسم به نوعی همبستگی ملی دست یابند، و برای پیوستن اقشار و طیفهای مختلف عراقی به این همبستگی باید همه تلاشها به كار گفته شود. تا نوعی شراكت ملی واقعی بر اساس برابری ایجاد شود.

رمز مقاومت سوریه
همبستگی دولت ملی و پایداری نیروهای مسلح، راز مقاومت سوریه در مقابل تجاوز استعمارگرانه‌ای است كه از گروه های تروریستی و القاعده برای ویران كردن سوریه استفاده كرد. ولی سوریه با تقویت وحدت ملی موجب انزوای گروه های تكفیری و محاصره آنان شد. بدون شك حمله تروریستی گسترده به عراق كه از سوی عربستان حمایت شده و آمریكا نیز مخالفتی با آن نداشته، اقدامی در واكنش به تحولات سوریه و انتخابات ریاست جمهوری این كشور است.

افزایش هماهنگی سوریه و عراق گزینه ای است كه می تواند موجب تحرك بین المللی و منطقه برای مقابله با تروریسم شود. بغداد و دمشق با یكپارچه كردن تلاشهایشان برای تأسیس محور مبارزه با تروریسم می توانند عاملان و حامیان آن را محاصره كنند و معادله ای قوی و جدید را در سرزمین شام در مبارزه با تروریسم تكفیری و توطئه تقسیم منطقه بر اساس مذهب و قومیت، ایجاد كنند.