مذاکرات هسته‌ای و روزهای سخت اوباما

به گفته یکی از مشاورین کنگره، سخنرانان شرکت کننده در این نشست‌ها به "نقض فزاینده حقوق بشر توسط رژیم [جمهوری اسلامی ایران] و اینکه چگونه باید حقوق بشر در مذاکرات هسته‌ای کنونی تأثیر گذارد، سخن خواهند گفت." سناتور مارک کیرک نیز در این نشست‌ها شرکت خواهد کرد.

کد خبر: ۱۸۱۰۲۴

تاریخ: ۱۹ خرداد ۱۳۹۳ - ۱۱:۰۶

صراط: مذاکرات هسته‌ای در حالی به پنجمین دور خود در وین نزدیک می‌شود که کنگره آمریکا تلاش‌های خود برای تبلیغات منفی علیه کشورمان را از سر گرفته، تبلیغاتی که نه مذاکره کنندگان ایرانی بلکه قدرت عمل مقامات آمریکایی را محدود خواهد کرد.

نمایندگان تندروی کنگره آمریکا بار دیگر تلاش‌های خود را از سر گرفته‌اند تا در چند هفته مانده به ضرب‌الاجل تعیین شده در توافقنامه موقت هسته‌ای ژنو (برنامه اقدام مشترک) تا می‌توانند موضع دولت باراک اوباما را در مذاکرات با ایران در جهت خواسته‌های اسرائیل و بازهای آمریکایی چکش‌کاری کنند.

رهبران کمیته‌های امور خارجی مجلس نمایندگان و روابط خارجی سنای آمریکا روز 4 ژوئن (14 خرداد) اعلام کردند که مجموعه نشست‌هایی را درباره پایبندی ایران به تعهدات هسته‌ای‌اش پیش از اتمام ضرب‌الاجل 20 جولای (30 تیر)  برگزار خواهند کرد.

اولین نشست در تاریخ 10 ژوئن (20 خرداد) تنها چند روز پیش از برگزاری مذاکرات وین 5 بین ایران و شش قدرت جهانی برگزار خواهد شد، مذاکراتی که با توجه به عدم پیشرفت در دور قبلی مذاکرات و نیز نزدیک‌تر شدن به پایان ضرب‌الاجل 20 جولای (30 تیر) اهمیت زیادی دارد. سخنان رئیس کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان از پیش مشخص ساخته که در نشست استماع این کمیته چه خواهد گذشت. اد رویس، نماینده جمهوری‌خواه ایالت کالیفرنیا، در بیانیه‌ای اعلام کرد: "با توجه به سابقه طولانی ایران در فریب، هر گونه توافقنامه هسته‌ای که در آن نتوانیم پایبندی ایران را به صورت کامل بررسی کنیم، به معنای دعوت تهران به ادامه برنامه تسلیحات هسته‌ای پنهانی بوده و جهان را مجبور خواهد کرد که با تهدید دائمی یک ایران هسته‌ای زندگی کند."

رویس البته به مانند سایر همفکرانش هیچگاه توضیح نمی‌دهد که کدام برنامه تسلیحات هسته‌ای!؟ سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا در سال 2007 اذعان کردند که ایران برنامه تسلیحات هسته‌ای ندارد اما هنوز هم نمایندگان تندرو در کنگره با هدف جلوگیری از تداوم برنامه تسلیحات هسته‌ای پنهان [!] ایران به دنبال برگزاری نشست‌هایی با حضور کارشناسانی هستند که مواضع ضدایرانی آنها نیز تاکنون بارها شنیده شده است.

این نشست استماعی در حالی برگزار می‌شود که نشانه‌های فزاینده حاکی از این است که نمایندگان کنگره آمریکا صبرشان به سر آمده و احتمالا در صدد برآیند که قانون تحریم‌هایی که در ماه دسامبر و در پی تهدید اوباما به وتو در مجلس سنا به حالت تعلیق در آمد را بار دیگر به جریان اندازند.

این قانون تحریم‌های پیشنهادی که از حمایت سناتور دموکرات روبرت منندز و نیز سناتور جمهوری‌خواه مارک کیرک، برخوردار است، تاکنون توانسته امضای 60 سناتور را جلب کند. لابی صهیونیستی آیپک نیز که در ماه فوریه از درخواست برای تصویب فوری این قانون عقب‌نشینی کرده بود، حامیان خود را در هفته‌های منتهی به پایان ضرب‌الاجل توافقنامه ژنو بمباران تبلیغاتی می‌کند و این قانون در بخش مربوط به قوانین در وب‌سایت گروه تبدیل به اولویت اول شده است.

در همین حین سازمان‌های طرفدار اسرائیل به مانند "بنیاد دفاع از دموکراسی" و "ابتکار سیاست خارجی" نیز در اقدامی هماهنگ با تندروهای کنگره برنامه‌ای را در 12 ژوئن (22 خرداد) برگزار می‌کنند تا در روزهایی که دیگر بهانه‌ هسته‌ای قابل توجیهی برای تبلیغات ضد ایرانی خود ندارند با تمرکز بر مسائل حقوق بشری فضای فکری افکار عمومی آمریکا را در آستانه پنجمین دور مذاکرات وین هدف قرار دهند.

این اقدامات تبلیغاتی اندک زمانی پس از آن انجام می‌گیرند که یوکیا آمانو، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای، در گزارشی که به شورای حکام این نهاد سازمان ملل ارائه کرده از پایبندی ایران به تعهداتش بر اساس برنامه اقدام مشترک (توافقنامه موقت هسته‌ای ژنو) و نیز "چارچوب همکاری" (توافق بین ایران و آژانس)‌ تأکید کرده و از همکاری بی‌سابقه ایران، در حوزه تشریح مسائل مربوط به چاشنی‌های انفجاری، یکی از بهانه‌های تبلیغات ضدایرانی غرب، خبر داده است. (برای ارزیابی گزارش آمانو به شورای حکام اینجا کلیک کنید.)

اما ایران نشان داده است که مرعوب اینگونه حرکات تبلیغاتی که با دو هدف افزایش قدرت چانه‌زنی آمریکا و در عین حال فشار بر دولت اوباما برای تأکید بر زیاده‌خواهی‌های این کشور در مذاکرات انجام می‌گیرد، نخواهد شد. مذاکره کنندگان ایرانی نشان داده‌اند که آنچه در وهله اول برای آنها اهمیت دارد حفظ حقوق مردم کشورمان و دستاوردهای هسته‌ای است و اقداماتی از این قبیل که سابقه‌ای طولانی نیز داشته‌اند نمی‌توانند بر موضع مذاکره‌ای آنها تأثیر گذارند.

بارها در گذشته نیز شاهد بودیم که نمایندگان نئومحافظه‌کار و وابسته به محافل صهیونیستی و نیز سازمان‌های لابی‌گر و گروه‌های فشار به فضاسازی‌ در عرصه عمومی آمریکا پرداخته و با طرح مسائل واهی چون دستیابی ایران به مواد ساخت سلاح هسته‌ای در شش ماه، یک سال، دو سال و ... (پیش‌بینی‌هایی که هرگز محقق نشدند) سعی داشته‌اند وجهه کشورمان را نزد افکار عمومی جهان خدشه‌دار ساخته و بدین ترتیب برنامه‌های خود را که بیشتر بر اساس منافع  صهیونیسم بین‌المللی و همپیمانان منطقه‌ای آن است به پیش برند. اما اکنون سازمانی چون آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای به صراحت از پایبندی کشورمان به تعهداتش خبر می‌دهد. همانگونه که گفته شد این تبلیغات تأثیری بر موضع بر حق کشورمان در مذاکرات نداشته و تنها محفل و فرصتی خواهند بود تا در آستانه انتخابات سنای آمریکا نمایندگان تندرو با سیاه‌نمایی و برجسته ساختن تهدید ناموجود ایران هسته‌ای آراء لازم را برای ورود دگرباره به کنگره بدست آوردند.

نمایندگان نئومحافظه‌کار کنگره بیش از آنکه از تهدید ناموجود ایران هسته‌ای هراس داشته باشند علاوه بر استفاده‌های داخلی در ایام انتخابات، در صدد پیشبرد اهداف سیاست خارجی خود نیز هستند؛ همانگونه که تأکید دروغین بر تأسیسات کشتار جمعی عراق بهانه‌ای برای اعزام ماشین جنگی آمریکا به خاورمیانه بود. در این میان یکی از اهداف سیاست خارجی نئومحافظه‌کاران ناتوان نشان دادن سیاست خارجی دولت اوباما است که پیشتر در مسائلی چون بحران اوکراین، سوریه و نیز مناقشه فلسطین و اسرائیل نتوانسته به توفیقی دست یابد. دولت اوباما قصد دارد با دستیابی به توافق جامع هسته‌ای به ایران شکست‌های خود در عرصه سیاست خارجی را تا حدی جبران نماید و در این میان رقیب پیش روی آن نه مذاکره کنندگان ایرانی - که تنها به حفظ و پیشبرد برنامه صلح‌آمیز کشورشان می‌اندیشند - بلکه نمایندگانی در کنگره هستند که حتی منافع ملی کشور خود را قربانی منافع کسانی می‌کنند که به پشتوانه حمایت‌های مالی و سیاسی آنها توانسته‌اند به بالاترین رده سیاستگذاری آمریکا راه یابند.

دولت اوباما با مذاکره کنندگانی رویارو است که منعکس کننده تصمیمات نظام جمهوری اسلامی ایران هستند، تصمیماتی که در سطح کلان کشورمان اتخاذ شده و بازتاب منافع استراتژیک لایتغیر کشورمان هستند نه منافع جناحی و گروهی. مذاکره کنندگان ایرانی از حمایت کامل و یکدست مردم و نظام جمهوری اسلامی ایران برخوردار هستند و با اتکا به همین پشتوانه با موضعی ثابت و شفاف در برابر قدرت‌های برتر جهانی ظاهر می‌شوند. حال اینکه دولت اوباما با مانعی به نام کنگره مواجه است که موضعش تابعی از خواسته‌های حامیان مالی و سیاسی‌اش است، خواسته‌هایی که با توجه به تاریخ اخیر آمریکا نه تنها تأمین کننده منافع ملت آمریکا نبوده بلکه همیشه هزینه‌های ملی و جانی غیرضروری به آنها تحمیل کرده است.

دولت اوباما در قضیه حملات شیمیایی مشکوک در سوریه نشان داد که حاضر نیست به سادگی تسلیم جنگ‌طلبان واشنگتن شده و آمریکا را در سرازیری بی‌بازگشت جنگی فاجعه‌بار قرار دهد که توان نظامی و اقتصادی رنجورش را تاب تحمل آن نیست. مذاکره با ایران فرصتی نهایی و حیاتی است تا رئیس‌جمهور آمریکا استقلال دولتش را در اتخاذ "تصمیماتی سخت" که در راستای منافع مردم این کشور و سایر ملت‌های منطقه است به اثبات برساند.