اندیشکده بروکینگز:

5+1 در حال فروپاشی است

ایران از خط قرمز خود کوتاه نمی آید. برای ایرانیان "غنی سازی" اهمیت بسیاری دارد و این به بزرگترین نقطه اختلاف تبدیل شده و دستیابی به توافق نهایی را دستخوش ابهام قرار داده است.

کد خبر: ۱۷۸۶۵۵

تاریخ: ۳۰ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۲۲:۲۲

صراط: "سوزان مالونی" کارشناس مسائل ایران، در یادداشتی برای وب سایت اندیشکده امریکایی "بروکینگز" (brookings) درباره به بن بست رسیدن آخرین دور گفتگوهای هسته ای نوشت:

««گذشته از بلندپروازی ایرانیان، فعالیت ها و پیش بینی های خوشبینانه دیپلمات های امریکایی در ماه های اخیر باعث شده بود که برخی تصور کنند مذاکرات به نتیجه رسیده و توافق نهایی حاصل شده است؛ اما در عمل اینگونه نشد.

آخرین دور مذاکرات در حالی به پایان رسید که هردو طرف با وجود اشتیاق برای دستیابی به توافق دائمی تا 20 جولای، به خاطر وجود اختلافات زیاد، از نشست جمعه ناامید خارج شدند.

به گفته "رابرت اینهورن" دیپلمات ارشد سابق وزارت خارجه امریکا، «از نظر غرب هرگونه تصمیم ایران برای ادامه غنی سازی، متناقض با هرگونه توافق دائمی است».

اما ایران از خط قرمز خود کوتاه نمی آید. برای ایرانیان "غنی سازی" اهمیت بسیاری دارد و این به بزرگترین نقطه اختلاف تبدیل شده و دستیابی به توافق نهایی را دستخوش ابهام قرار داده است؛ همانطور که بحث در مورد رآکتور آب سنگین اراک و تأسیسات زیرزمینی فردو خط قرمز ایران محسوب می شود.

بعد از پایان مذاکرات جمعه، سه تفسیر اشتباه ارائه شد:

1- منتقدان اوباما در کنگره و سایر نهادهای قدرت می گویند دومرحله ای شدن مذاکرات (موقت و بعد دائم) به سود ایران تمام شد.

آن ها توافق موقت را یک فریب از سوی ایران ارزیابی می کنند که جمهوری اسلامی به وسیله آن هم برنامه هسته ای خود را مشروع جلوه داد و هم حمایت های بین المللی را برای لغو تحریم ها به دست آورد.

این دیدگاه از سوی بنیامین نتانیاهو پشتیبانی می شود که اصرار داشت توافق با ایران حتما باید شامل تعطیلی تمام برنامه های هسته ای این کشور باشد.

اما دولت اوباما می گوید که این تصورات نتانیاهو و منتقدان کاخ سفید عاری از "واقع گرایی" است. به باور دولت اوباما، واقع گرایی حکم می کند که مانع از دستیابی ایران به تسلیحات هسته ای شویم و این تنها با تلاش بیشتر برای رسیدن به توافق بر سر موارد اختلافی -که چندان آسان هم نیست- ممکن خواهد بود.

2- عده ای معتقدند نرسیدن به توافق دائمی فقط به ضرر ایران است چون با افزایش تحریم ها، اقتصاد ایران از هم فرو خواهد پاشید.

اما تاکنون هیچ کدام از این پیش بینی ها به واقعیت تبدیل نشده و ایران کماکان با کشورهای زیادی در حال داد و ستد و تجارت است. ضمن اینکه توافق دائمی از لحاظ اقتصادی سود زیادی برای طرف غربی -به ویژه اروپایی ها- در بر خواهد داشت؛ مخصوصا که از پاییز گذشته تاکنون شاهد ثبات اقتصادی در ایران هستیم و شرکت های غربی با سودای رسیدن به سودهای هنگفت، علاقه زیادی برای سرمایه گذاری در ایران از خود نشان داده اند.

البته ایران از توافق موقت منافع زیادی هم به دست نیاورده، بلکه فقط هتل های محل اقامت دیپلمات های مذاکره کننده از آن سود برده اند!

3- عده ای گمان می کنند ائتلاف چندجانبه علیه ایران هسته ای، هنوز پابرجاست. شاید مهم ترین خبری که بعد از مذاکرات جمعه شنیده شد، این بود که اختلافی بین شش قدرت به وجود نیامده است.

در حالی که رابطه امریکا و روسیه به دلیل اختلافات جاری بر سر اوکراین، چندان مناسب نیست و ائتلاف1+5 مانند شورای همکاری کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس در حال فروپاشی است.

اخبار واصله از روند مذاکرات، حکایت از این داشت که شش قدرت با هم همکاری لازم را نداشته اند و اتحاد آن ها که در طول 8 سال چالش هسته ای با ایران شکل گرفته بود، کمرنگ شده است.»»