نخستین سد مدرن ایران سرریز شد

پس از خشکسالی‌های متمادی از سال ۱۳۸۵ دیگر آبی در رودخانه فصلی گلپایگان جاری نبود تا اینکه امسال با لطف خدا و بارش‌های متعدد بار دیگر حیات به رودخانه گلپایگان بازگشت.

کد خبر: ۱۷۶۴۵۹

تاریخ: ۱۴ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۶:۳۴

صراط: سد مخزنی گلپایگان در ۲۰ کیلومتری جنوب غربی شهر گلپایگان در نزدیکی روستای «اختوان» بر روی رودخانه قم رود (انار بار) واقع شده‌ است. این سد با هدف کنترل و بهره‌برداری از سیلاب‌های رودخانه و تنظیم حق‌آبه و افزایش سطح زیر کشت منطقه و تأمین آب کشاورزی هفت هزار هکتار از اراضی کشاورزی منطقه احداث شده‌ است. ارتفاع این سد از سطح زمین ۵۷ متر و طول تاج ۳۶۰ متر و طول دریاچه پشت سد ۲.۷ کیلومتر است.

سد گلپایگان، نخستین سد مخزنی خاکی و نخستین سد مدرن ایران است که مطالعات این سد در سال ۱۳۲۳ شروع شد و عملیات ساخت آن نیز در سال ۱۳۲۶ آغاز و در سال ۱۳۳۶ به بهره‌برداری رسید. حجم اولیه سد ۲۸ میلیون متر مکعب بوده که در سال‌های بعد به ۴۵ میلیون متر مکعب افزایش پیدا کرده است.

مدیر امور منابع آب شهرستان گلپایگان در نشست خبری با اصحاب رسانه و خبرنگاران شهرستان بیان کرد: وظیفه منابع امور آب حفاظت و بهره‌برداری از منابع موجود مانند آب‌های زیرزمینی و آب‌های سطحی، حفاظت از بستر رودخانه است وزیر نظر آب منطقه‌ای اصفهان فعالیت می‌کند.

خلیل دادخواه تهرانی میزان بارش در سال زراعی ۹۲-۹۱ را ۲۲۶.۵ میلی متر اعلام کرد و افزود: در سال زراعی ۹۳-۹۲ تا پایان فروردین ماه در ایستگاه سد گلپایگان ۲۶۶ میلی متر بارندگی گزارش شده که این میزان بارش در دراز مدت ۲۶۶.۳ میلی متر بوده که نسبت به سال گذشته نیم درصد افزایش نشان می‌دهد.

وی در خصوص آورده سد گلپایگان اظهار کرد: بیشترین آب ورودی از سمت شهرستان بویین میان دشت و فریدونشهر و روستای آغچه به سد گلپایگان وارد می‌شود و همچنین پس از احداث سد کوچری آورده‌ای ازراه تونل و سرشاخه‌های دز از سمت الیگودرز وارد سد می‌شود که بر همین اساس آورده از رودخانه سر آب هنده در سال زراعی ۹۳-۹۲ تا پایان فروردین ماه ۴۱ میلیون متر مکعب بوده است که نسبت به سال قبل از آن سه درصد افزایش نشان می‌دهد. ‌

مدیر امور منابع آب شهرستان گلپایگان ادامه داد: از ایستگاه سرشاخه روستای آغچه در شهرستان فریدونشهر در سال ۹۲-۹۱، ۳۹۱ میلیمتر و در سال ۹۳-۹۲، ۳۶۳میلیمترگزارش شده است که این میزان بارش نسبت به سال قبل از آن هفت درصد کاهش نشان می‌دهد.

دادخواه گفت: میزان آورده رودخانه قم رود در ایستگاه سراب هنده از مهر ماه ۹۲ تا پایان فروردین ماه ۹۳ نسبت به مدت مشابه در سال قبل از آن سه درصد افزایش و نسبت به ۱۰ سال قبل ۱۷ درصد و نسبت به ۲۰ سال گذشته ۲۱درصد کاهش نشان می‌دهد.

وی با بیان اینکه سد گلپایگان در روز ۲۱ فروردین ماه امسال سرریز شده است، تصریح کرد: برنامه توزیع آب کشاورزی بر اساس برنامه‌ریزی‌های قرارگاه آب شهرستان صورت می‌گیرد.

مدیر امور منابع آب شهرستان گلپایگان یادآور شد: قرارگاه آب از سال ۱۳۸۷ در شهرستان گلپایگان تشکیل شده است ونشست‌های قرارگاه آب بر اساس حجم آورده و میزان مصارف آب دو بار در ماه با محوریت فرمانداری برگزار می‌شود و تا پایان شهریورماه نیز ادامه دارد.

دادخواه خاطرنشان کرد: توزیع آب کشاورزی در سال زراعی۹۳-۹۲ در ماه‌های مهر و اواخر فروردین انجام شده و از نیمه اردیبهشت ماه نیز ادامه پیدا می‌کند.

وی با بیان اینکه هر کشاورز به حداکثر ۲۲ دوره آب با مقدار ۵۰ لیتر در ثانیه طی یک‌سال نیاز دارد، تصریح کرد: این میزان در سال‌های خشکسالی به هفت دوره و در زمان کم بارشی به ۱۲ دوره نیز می‌رسد.

* سد گلپایگان ۷هزار هکتار زمین کشاورزی را پوشش می‌دهد

مدیر امور منابع آب شهرستان گلپایگان بیان کرد: سد گلپایگان حدود ۷هزار هکتار از اراضی گلپایگان را با کانال‌های چپ و راست و مقسم‌های ۳۳ جوی و ۹ انهار را پوشش می‌دهد.

دادخواه در ادامه به آبزیان سد گلپایگان نیز اشاره کرد و گفت: ماهیان مختلفی مانند سوف، کپور، ماهی سفید رود خانه‌ای و قزل‌آلا در سد گلپایگان یافت می‌شود و مجوز هیچ‌گونه صیدی به وسیله تور در این سد صادر نمی‌شود و صید فقط به صورت تک قلاب و با مجوز محیط زیست استان اصفهان امکان‌پذیر است.

وی با تاکید براینکه صید ماهی سوف در سد گلپایگان ممنوع است، تصریح کرد: با هدف جلوگیری از انقراض نسل ماهی سوف صید این گونه آبزی حفاظت شده در سد گلپایگان ممنوع است.

*پس از هشت سال خشکسالی آب در رودخانه اناربار جاری شد

مدیر امور منابع آب شهرستان گلپایگان بیان کرد: با توجه به خشکسالی‌های متعدد از سال ۱۳۸۵ دیگر آبی در رودخانه فصلی گلپایگان جاری نبود و در حال حاضر با توجه به ورودی آب از بالا دست رودخانه و سرشاخه‌های دز احتمالا تا اواخر اردیبهشت‌ماه آب در رودخانه فصلی گلپایگان جاری خواهد بود.

دادخواه با بیان اینکه تغییر اقلیم آب وهوایی و کاهش بارندگی در سال‌های اخیر کشور را با بحران بی‌آبی مواجه است، تاکید کرد: همه سدهای کشور با مشکل کم آبی مواجه بودند و شهرستان گلپایگان هم از این امرمسنثنی نبود ولی امسال با عنایت خدا و بارش‌های متعدد و مدیریت صحیح منابع آبی مشکل توزیع آب را در شهرستان گلپایگان نخواهیم داشت.

وی افزود: چاه‌های مجاز شهرستان به کنتور هوشمند مجهز می‌شوند و اولویت این طرح با چاه‌های آب شرکت زراعی است.

مدیر امور منابع آب شهرستان گلپایگان اظهار کرد: مستند‌سازی توزیع حقابه دشت گلپایگان ازمهرماه سال گذشته آغاز شده و هم اکنون نیز در حال انجام است.

* ۳میلیارد تومان هزینه جهت تعمیرات و نگهداری سد گلپایگان

دادخواه در پایان به طرح‌های عمرانی امور منابع آب گلپایگان اشاره کرد و گفت: در سال ۱۳۸۶ حجم سد به علت خشک‌سالی به حداقل رسید و زمانی برای نقشه‌برداری از حجم و مخزن سد و تعویض و اصلاح شیرهای هیدرومکانیکال فرا رسید و در همین زمان نقشه‌برداری از مخزن سد صورت گرفت و حجم سد ۳۶میلیون متر مکعب برآورد شد.

وی افزود: از سال ۱۳۸۶ تا امروز تعریض و دسترسی به جاده سد و نصب گاردریل، برق‌رسانی و مرمت سیستم روشنایی ساختمان‌های سد، نصب پنجره‌های دوجداره و گاز رسانی انجام گرفته و برای اجرای این طرح‌های عمرانی بیش از۳میلیارد تومان هزینه شده است.