چراازکندی‌حرکت‌درفضای هنردینی‌می‌نالیم؟

مدیر عامل سابق بنیاد سینمایی فارابی و تهیه کننده ـ کارگردان گفت: نمی‌گویم در حوزه هنر دینی در نقطه صفر هستیم ولی یکی از دلایل عقب ماندگی ما در این حوزه، هژمونی هنر یونانی است متأسفانه ما بدون بحث و چالش هنر یونانی را پذیرفتیم!

کد خبر: ۱۷۴۶۹۵

تاریخ: ۰۲ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۹:۰۹

صراط: نخستین روز همایش حکمت هنر دینی ظهر امروز (2 اردیبهشت) با حضور مجید شاه حسینی، مدیر سابق بنیاد فارابی، تهیه کننده و کارگردان و استاد دانشگاه، سید محمد حسینی، دبیر همایش و برخی اعضای حوزه هنری و نویسنده مقالات در این مرکز برگزار شد.

مجید شاه حسینی در این همایش درباره ضرورت یونان زدایی از هنر دینی توضیح داد: چرا باید از ضرورت یونان زدایی از هنر امروز سخن بگوییم؟ یونان در فضای دانشکده‌های ما، مفهوم و مقدس شده است؛ نیاز داریم که از تابو شکنی آن شروع کنیم. امروز هر دانشجوی رشته هنر که مبانی حکمی ـ فلسفی هنر را می‌کاود نقش یونان را برجسته می‌بیند، مگر یونان کجاست و اساتید آن چقدر مهم هستند که بنیان هنر امروز جهان غرب است؟

وی با اشاره به اینکه امروز بسیاری از گله‌ها از سینما، تلویزیون و سایر هنرها ریشه اش از هنر یونانی است، اظهار داشت: هیچ گاه فرصت نشده در یک بحث مقایسه‌ای دلایل این شکایات و ناخرسندی را به شیوه مبسوط ابراز کنیم. امروز در ایران بیشتر یونان را به واسطه فلسفه آن می‌شناسند همینطور بسیاری مفاهیم اولیه هنر را معطوف یونان می‌بینند.

شاه حسینی با تأکید بر اینکه یک مجموعه کلی از باورها، اصول و مبانی ارزشی و هنجاری هنر یونانی که تا امروز در ساحت هنر جهان فرمانروایی کرده است شامل هنر یونان است، اظهار داشت: بعد از انقلاب اسلامی ایران ما با هنر هم رفتاری مشابه سایر رشته‌های تخصصی کردیم و مبانی و تئوری یونانی را در دانشگاه تدریس کردیم به تبع آن ما تبارشناسی هنر غربی را در ساحت هنر خود پذیرفتیم.

شاه حسینی در ادامه افزود: «جرج فریزر» تبار شناس و ریشه شناس ادیان که نتیجه مطالعاتش درباره شاخه زرین را در قالب یک پژوهش 13 جلدی ارائه کرد معتقد است که دین همان باور قرین جهل بشر است که از جادو برخواسته یعنی کاملا از دین تقدس زدایی کرده است. زمان طرح این تئوری درست زمانی است که انسان قرن نوزدهم غره به علم اصول و جهان بینی علمی در عالم شده و حتی برخی فلاسفه مرگ خدا را رسماً اعلام کردند چرا که دانش بشری را به اندازه کافی کافی می‌دانستند.

وی با بیان اینکه با تأکید بر اینکه در آن دوره فرضیه داروینی و جهان الحادی کارل مارکس هم مطرح شده است، یادآور شد: کتاب فریزر مانیفست چنین ادعایی قرار گرفت حرف او تا امروز متأسفانه در ضمیر ناخودآگاه گروهی هنرمندان حتی از کشور ما وجود دارد آیا فریزر انسان مغرضی بود؟ بی انصاف بود؟ پاسخ این است که ما نمی‌خواهیم با سوبژکتیویته ادعای فریزر را بررسی کنیم اگر او واقعا پژوهشگرانه برخورد می‌کرد علاوه بر ساحت جادو نسبت به ادیان ابراهیمی هم مطالعاتی داشت تحقیقش منصفانه بود.

وی درباره مقدمه کتاب فریزر توضیح داد: فریزر خواسته بگوید که توتم و جادوها نهایتا به دین رسید مترجم کتاب هم در مقدمه این را می‌گوید اما ماجرا اینجاست که چرا در کشور ما این ریشه‌های هنر دینی مغفول مانده است یک بنیان تئوریک تدریس ما یونانی است و این یونان زدگی است که موجب شده انقلاب ایران با ظرفیت‌ها و پیشرفت‌ها که کمتر دراین ساحت مشاهده شده است.

شاه حسینی با تأکید بر اینکه ما دراین عرصه ساده انگارانه برخورده کرده ایم، توضیح داد: ما اینها را در دانشگاه تدریس می‌کنیم و بعد می‌گوییم چرا وضع سینما، تئاتر، ادبیات و هنر هفت گانه ما اینطور است. بنابراین ما از همان گام نخست مشکل داریم اگر در کشور کسانی به فلسفه یونانی می‌تازند باید تنها به فلاسفه بعد از سقراط رجوع نکنند بلکه فلاسفه پیش از سقراط معرفی نشده‌اند و اینها افکار عجیب و غریبی داشته‌اند.