پاسخ سازمان سنجش به معترضان کنکور ارشد

سازمان سنجش آموزش کشور با انتشار متنی ، پاسخ داوطلبان معترض به برخی از سوالات رشته سینما در کنکور کارشناسی‌ارشد ۹۳ را داد.

کد خبر: ۱۶۹۲۰۹

تاریخ: ۲۰ اسفند ۱۳۹۲ - ۱۴:۰۸

صراط: جمعی از داوطلبان رشته سینما کنکور کارشناسی‌ارشد 93 طی روزهای گذشته با صدور نامه‌ای به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نسبت به برخی از سوالات آزمون کارشناسی‌ارشد رشته سینما اعتراض کردند که خبرگزاری تسنیم متن نامه این داوطلبان را منتشر کرد.

سازمان سنجش آموزش کشور در واکنش به این نامه داوطلبان رشته سینما کنکور کارشناسی‌ارشد، در خصوص سوالات مورد اعتراض داوطلبان رشته سینما توضیحاتی ارائه داده است که متن کامل توضیحات سازمان سنجش آموزش کشور به شرح ذیل است:

در پاسخ به سوالات مورد اعتراض داوطلبان و شرکت‌کنندگان در آزمون کارشناسی‌ارشد سینما در حوزه‌ها (مواد) مبانی نظری و بررسی و نقد سینما به عرض می‌رساند که مبانی نظری سینما و بررسی و نقد سینما در هنر سینما از دیرباز تاکنون آرا و دیدگاه‌های بعضا هماهنگ و در بسیاری موارد متناقض و متفاوتی را از سوی متفکران و منتقدان و نظریه‌پردازان و به خصوص تاریخ سینما نویسان و حتی نویسندگان کتب سینمایی که اغلب در محیط‌های  آکادمیک مشغول به کار بوده‌اند را در بر گرفته است.

البته این موضوع بدان معنا نیست که اصول و اساس هنر سینما مورد تناقض و شبهه در میان این افراد بوده است بلکه اغلب در نقد آثار سینمایی و مبانی نظری هنر فیلم این مسئله امری عادی و از ابتدای پیدایش هنر فیلم وجود داشته است.

به همین علت است که از نخستین نظریه‌پردازان فیلم تاکنون فیلم به عنوان هنر، صنعت، تجارت، واقعیت، توهیم واقعیت، فرم ناب، جهان متن، رسانه، هنر هفتم و ... مورد مطالعات سینمایی قرار گرفته و در حوزه‌های نقد نیز از نقد روانشناسانه تا ساختارگرا و پساساختارگرا و پسانقد و نقد نقد مورد بررسی و مداقه قرار داده شده است.

لذا در موضوعات و رویدادهای تحولات سینمای از جمله جنبش‌ها، سبک‌ها و گونه‌ها رنگ‌آمیزی نظرات در میان منتقدان و نظریه‌پردازان و البته نویسندگان کتب سینمایی براساس دیدگاه‌های خودشان بعضا متفاوت و البته در مواقعی نیز هماهنگ بوده است.

طرح این مقدمه از باب توضیح به اعتراضات در جهت درک و دریافت صحیح و البته بر پایه عدالت ارزیابی آزمون می‌باشد. در بخش مبانی نظری سینما سوالاتی مورد اعتراض قرار گرفته است که با ذکر منابع از سوی داوطلبان معترض این نکته را بیان می‌کند که منابع این سوالات بیش از این توسط طراحان سوالات ارائه شده است و لذا این منابع حائز اهمیت برای طراح سوال در وهله نخست بوده است و البته ممکن است که منابع دیگر برداشت متفاوتی از موضوع سوال توسط دیگر نویسندگان مطرح باشد که مورد نظر طراح سوال نمی‌باشد و منبع خود طراح سوال از دید او ارجحیت دارد.

از سوی دیگر طراحان سوالات از قدیمی‌ترین استادان رشته سینما در دانشکده سینما و تئاتر و دانشکده صدا و سیما می‌باشند و قریب به 30 سال است که در طراحی سوالات نقش اساسی دارند و اغلب از مسئولان علمی با سوابق طولانی در مطالعات سینمایی و حتی بدنه حرفه‌ای سینما و هنرمند سینما تلقی می‌شوند و خود دارای نظریه در حیطه‌های تخصصی در حوزه‌های سینمایی می‌باشند.

با این تفاسیر پاسخ به اعتراض داوطلبان را وظیفه علمی خود می‌دانیم و به طرح نکات زیر می‌پردازیم:

- درباره 2 سوال شماره 82 و 84 که داوطلب اعتراض به غیرسینمایی بودن آن دارد، اعلام می‌شود که به 2 دلیل اعتراض وارد نمی‌باشد.

نخست اینکه امروزه سینما به تنهایی و بدون مباحث بینا رشته‌ای interdiciplinerity نمی‌توان معنا داشته باشد.

کلیه علوم‌انسانی مهم از دهه 1920 از طریق نظریات متفکران حلقه فرانکفورت از جمله والتر بنیامین و‌آدورنو و دیگران با سینما رودروست و بدیهی است که دیگر هنرها نیز در سینما استحاله شده است.

از جمله در سال‌های 1919 تا 1918 پیدایش سینمای آوانگارد (پیشرو) فرانسه به معنای ورود سبک‌های نقاشی سورئالیسم، امپرسیونیسم، اکسپرسیونیسم و فرم ناب، تصاویر دادانیستی در سینما و حتی موسیقی و سینمای زیرزمینی آمریکا در دهه 1950 و پیدایش ویدئو در سال‌های 1960 با تحول ابزار و دستگاه یورتاپک سونی sony  و بحث رسانه و فیلم، چند رسانه‌ای‌ها و فیلم تا به امروز که دوربین‌های عکاسی دیجیتال همچون 5D قادرند به عنوان دوربین‌های فیلمبرداری همچون موبایل‌ها که قادرند فیلمبرداری سینمایی کنند سینمای خانوادگی را مطرح سازند.

در واقع پیدایش سینمای دیجیتال Digital motion picture و ابزار ویدئویی نه تنها معنای سینما و هنر فیلم که معنای Motion graphic گرافیک مدرن را در بر می‌گیرند و تکامل سینما را به لحاظ ابزاری معنا می‌کنند نه تنها ویدئو ارث می‌تواند از هنرهای تجسمی آغاز که امروز در هنر سینما استحاله شده و لذا اعتراض وارد نمی‌باشد و منبع مورد نظر معترضان اشاره به تاریخ هنر جنسن دارد که زیرساخت آن اندیشه‌ هنرهای تجسمی و نه هنرهای performance اجرایی و نمایشی است.

ضمنا در توسعه ابزار ویدئویی و‌ آثار هنری ویدئو ارت (هنر ویدئو) و ویدئو کلیپ (موسیقی تصویر - نماهنگ)‌ باید به تصاویر دیجیتالی و کامیپوتری و زنده همچون CGL و Virtual اشاره داشت که اساس سینمای علمی - تخیلی و افسانه‌ای را در سینما رقم می‌زند.

پس باید گفت سینما با هنر کامپیوتر بی‌ارتباط است؟ این چنین نمی‌باشد و هنر ویدئو امروزه جدا از هنر عرضه اجرا و نمایش و بالاخره سینما نمی‌باشد و اعتراض بی‌مورد تلقی می‌شود.

- در مورد سوال شماره 87 منبع سوال توسط طراح سوال کتب دیگری با درج صفحه اعلام شده است.

کتاب مذکور گفتمان تلویزیونی نوشته دوریا لورنزو - داس ترجمه دکتر محمد شهبا می‌باشد که انتشارات مرکز تحقیقات صدا و سیماست.

ضمنا پاسخ مورد سوال دقیقا گزینه 3 می‌باشد که در دفترچه سوالات کاملا درست است و لازم به توضیح است که طراح سوال یکی از مترجمان برجسته کتب سینمای مستند و خود از نظریه‌پردازان فیلم مستند و اکنون به عنوان یکی از مسئولان علمی - آموزشی تولید مستند در دانشکده صدا و سیما در کشور می‌باشند و مورد اعتراض به کتاب دیگری اشاره دارد که منبع مورد استفاده طراح سوال مذکور نمی‌باشد و لذا اعتراض مورد قبول نمی‌باشد و مردود است.

- در مورد سوال شماره 81 لازم به ذکر است که گزینه 1 کاملا صحیح می‌باشد و واژه تجسم در هنر فیلم کاملا با موضوع مطروحه در صورت سوال تناسب دارد. موضوع سوال هیچ‌گونه ارتباطی به پخش فیلم در کشورهای غیرایتالیایی در گزینه 2 عمق میدان زیاد در گزینه 3 که هیچ ارتباطی به فیلم‌های نئورئالیسم ندارد و بحث صدا و هنر صدا در گزینه 4 نداشته و بحث نظریه زیبایی‌شناسی سینما و رویکرد سینمایی نئورئالیسم است که در پاسخ 1 به درستی طرح شده است و اعتراض مردود و غیرقابل قبول به لحاظ علمی است.

- در مورد سوال 83 اگر داوطلب معترض به سوال به اندازه طراح سوال فیلم‌های یک دهه اخیر حتی دو دهه اخیر را مشاهده کرده بود متوجه درست بودن گزینه 1 می‌شد.

اقتباس آثار ویکتور هوگو و جین آستین در دهه‌های 1940 تا 1960 و آثار استاندال و شاتوبریان به خصوص شاتوبریان که شاعر رومانتیک بوده اقتباسی نداشته و‌ آثار توماس‌مان و گونترگراس در دهه هفتاد در سینمای آلمان ولی آثار ادگار آلن پو و اگاتا کریستی به دلیل ساختار سینمای‌گونه پلیسی و اکسپرسیونیستی از دیرباز تاکنون حتی در سال‌های 2000 - 2013 بازسازی و اقتباس شده است که معروف‌ترین آنها شرکوک هولمز 1 و 2 ساخته گابریجی و کلاغ ادگار آلن پو با بازی جان کیوزاگ و فیلم Twincs ساخته فوردکاپولا است که همچنان به دلیل جذابیت‌های این نوع سینما از آثار ادبی این دو نویسنده فیلم‌های بسیاری اقتباس شده است عمومیت و کلی‌نگری پاسخ 1 کاملا درست و ابهامی در پاسخ نمی‌باشد و لذا اعتراض وارد نمی‌باشد و نه فقط مردود که تجربه دیدن فیلم داوطلب معترض به نظر ناچیز می‌باشد و اعتراض مردود و غیر قابل قبول است.

- در مورد سوال 85 گزینه 2 کاملا درست است و نظریه تز - آنتی تز و سنتز معادل فرمول مونتاژ دیالکتیکی در اندیشه مونتاژ ذهنی سرگئی آیزنشتاین است که در تکامل سبک مونتاژ در سینما براساس فرمول A×B=C حاصل می‌شود که C - در ذهن تماشاگر فیلم شکل می‌گیرد ولی مونتاژ روشنفکرانه تحت تاثیر خط هیروگلیف و خط تصویرهای باستانی است و با کلیت اندیشه ایدئولوژیک ایزنشتاین که معتقد به دیالکتیک بوده است، تناسبی ندارد. لذا اعتراض بی‌مورد و ابهامی در سوال به چشم نمی‌خورد و غیر قابل قبول است.

در مورد سوال 88 پاسخ گزینه 3 می‌باشد که کاملا صحیح است، چرا که نگاه فیلم‌سازان موج نو در فرانسه در دهه 1953 در فرانسه در تقابل ورود محصولات پیش پا افتاده ملودرام و تجارتی هالیوود و قبضه کردن و تحت‌الشعاع  قرار دادن اقتصاد سینمای فرانسه پس از جنگ بود.

لذا اغلب فیلم سازان جوان با بودجه‌های اندک و با بیرون آوردن دوربین‌ به فضای بیرون و تولید ارزان فیلم تقابلی بنیادی در مقابله با اقتصاد سینمای قدرتمند آمریکا مطرح کردند.

در مرحله دوم است که مباحث تئوریک طرح می‌شود و فیلم‌سازان واکنشی به شرایط اقتصادی در صنعت فیلم فرانسه که به شدت تحت نفوذ سینمای هالیوود و اقتصاد آن بود نشان دادند.

پاسخ گزینه 3 کاملا درست و اعتراض وارد نمی‌باشد و مردود و غیرقابل قبول است.

در مورد سوالات شماره 101، 102، 104، 106، 107 و گزینه‌های صحیح آنها یعنی 1، 4، 3، 3 و 4 باید توضیح داد، منابع داوطلبان معترض هیچ‌گونه ارتباطی با منابع طراح سوال ندارند و بعضا طراح سوالات، سوالات خود را از روی منابعی که تشخیص علمی او تاکید کرده، انتخاب کرده است.

از جمله سوال 101 کتاب مقدمه‌ای بر مستند تلویزیونی نوشته ریچارد کیلمبرن و جان آرترود ترجمه آقای تهامی‌نژاد انتشارات پژوهش‌های سینمایی 1385

102 - مفاهیم کلیدی در مطالعات سینمایی نوشته سوزان هیوارد ترجمه فتاح محمدی نشر هزاره سوم 1381

104 - سی سال سینما نوشته دکتر ضابطی جهرمی طراح محترم سوال نشیر نی 1378

106 و 107- از کتاب برگمان به روایت برگمان نوشته استیک بیورگمان و تورتستن مالسن ترجمعه مسعود اوحدی نشر سروش 1377

کتب منبع اغلب مهم و نویسندگان آنها و حتی مترجمان آنها بسیار توانا می‌باشند و لذا اعتراض مورد قبول نمی‌باشد و مردود است.

در مورد سال 117 لازم به توضیح است که گزینه 4کاملا صحیح است چرا که کن اوج فیلم‌ساز انگلیس - اجتماعی‌ساز است که همواره در فیلم‌های خود به این امور پرداخته و اخیرا نیز مورد تقدیر از همین زاویه قرار گرفته و البته برعکس نظر داوطلب معترض درباره سینمای رئالیسم شاعرانه و غیراجتماعی بودن آن باید متذکر شد که اگرچه فضای سینمایی این‌گونه فیلم‌ها براساس ادبیات شاعرانه افرادی چون ژاک پره‌ور به خصوص در آثار کارنه قرار می‌گیرد، اما زیرساخت اندیشه متفکران این سینما به طرح موقعیت اجتماعی و وضعیت انسان در فرانسه جنگ زده و اشغال شده و موقعیت یاس فلسفی و بدبینی و سرنوشت محتوم آدم‌ها در جامعه فرانسه آن زمان توجه دارد و اگرچه در فضایی شاعرانه که با طرح موضوع اجتماعی فرانسه در آن دوران توجه ویژه دارد.

دو کارگردان گزینه 4 پاسخ منطقی سوال می‌باشد در صورتی که گزینه‌های دیگر بطور کامل در برگیرنده پاسخ درست نمی‌باشند و لذا محدوده دانش سینمایی داوطلب معترض به پاسخ ظاهر رئالیسم شاعرانه را در ساختار آثار کارنه دیده است و نه عمق آن را. لذا پاسخ صحیح بوده و اعتراض بی‌مورد و مردود است.

در مورد سوال 118 هر چند گزینه 3 صحیح است، لیکن حضور پرانتز در مقابل کاگه موشا نادرست است و احتمالا طراح سوال یکی از گزینه‌ها را مورد انتخاب قرار داده: کاگه موشا یا رویاها بوده که می‌بایستی یکی از آنها یعنی کاگه موشا انتخاب می‌شد و اشتباه احیانا تایپی،  از چشم افتادن و... می‌باشد.

لذا اعتراض داوطلب صحیح و قابل قبول است. لازم به توضیح است که داوطلب معترض پاسخ را علیرغم اشتباه دریافته است و تنها قصد اعتراض را دارند که البته وارد و قابل قبول است.

در پایان ضمن تشکر از شما به عرض می‌رساند که طراحان محترم سوالات قریب به سی سال است که در کارشناسی و کارشناسی‌ارشد و بعضا دکترای طراحی سوال می‌کنند و اعتماد و اطمینان به این عزیزان باعث روحیه و دلگرمی آنها می‌باشد.

شما خود بهتر می‌دانید که حقوق معنوی این عزیزان بیش از حقوق مادی آنها ارزش دارد.

این افراد در جهت پرورش دانش نسل داوطلبان جوان کشور و ورود آنها به محافل آکادمیک تلاش بسیار دارند و می‌بایستی ارزش‌های این افراد و دیگر افراد که در این فرآیند همکاری و مساعدت می‌کنند را مورد توجه قرار دارد.