محتوای توافق جدید ایران و ۱+۵ چیست؟

می‌توان از لابلای سخنان مقام های ایرانی و امریکایی به اطلاعات مفیدی درباره توافق جدید ایران و ۱+۵ دست یافت.

کد خبر: ۱۵۶۸۱۱

تاریخ: ۲۴ دی ۱۳۹۲ - ۱۱:۴۰

صراط: اگرچه جزئیات توافق جدید ایران و 1+5 تا کنون منتشر نشده و بعدی هم هست که هرگز منتشر شود، اما می توان از لابلای سخنان مقام های ایرانی و امریکایی به اطلاعات مفیدی درباره آن دست یافت.
آنگونه که از سخنان سید عباس عراقچی مذاکره کننده ارشد ایران می توان فهمید آنچه روز 30 دی اجرای آن آغاز خواهد شد، گام اول توافق ژنو است.

*خنثی سازی مواد 20 درصد در ازای آزاد سازی 4/2 میلیارد دلار از دارایی های ایران

مهم ترین اقدام در این گام این است که ایران روند رقیق سازی نیم و اکسید کردن نیم دیگر ذخیره اورانیوم 20 درصد خود را آغاز می کند و هم زمان 1+5 هم آزاد کردن 4/2 میلیارد دلار از دارایی های ایران را شروع می کند. هر دو اقدام به تدریج و ظرف 6 ماه کامل می شود.

عراقچی گفته است که اکسیدسازی به میزان ماهانه 15 کیلو و رقیق سازی به میزان هر سیلندر در سه هفته و در مجموع در طول سه ماه صورت خواهد گرفت.

متقابلا مقام های امریکایی گفته اند چهار میلیارد و 200 میلیون دلار از مجموع هفت میلیارد دلاری که طی شش ماه از تحریم های ایران کاسته خواهد شد، در قالب دسترسی به دارایی های مسدود شده این کشور در خارج خواهد بود.

یک مقام آمریکایی به روزتر گفته است که دسترسی به این دارایی ها بستگی به این دارد که ایران به تعهداتش در ازای رقیق کردن نیمی از اورانیوم 20 درصد غنی سازی شده خود به حدود 5 درصد عمل کند.

یک مقام دیگر گفته است 550 میلیون دلار احتمالا اول فوریه پرداخت خواهد شد و پرداخت نهایی به همین مبلغ حدود بیستم ژوییه خواهد بود.

به گفته وی در مجموع پرداخت 900 میلیون دلار به این بستگی خواهد داشت که ایران اورانیوم غنی سازی شده خود را رقیق کند.

همچنین گفته شده است که نهایتا این مبلغ طی 8 قسط به ایران پرداخت خواهد شد.

یک مقام امریکایی جزئیات این موضوع را چنین بیان کرده است: «ایران در ابتدای ماه فوریه 550 میلیون دلار نخست از چهار میلیارد و دویست میلیون دلار از دارایی های خود را که قرار است به طور تدریجی بر اساس توافقنامه هسته ای اولیه که در ماه توامبر امضا شد، آزاد شود، دریافت می کند. تقویم واریز قسط ها از یکم فوریه آغاز می شود و پرداخت ها در مدتی 180 روزه تقسیم بندی شده است. این بدان معنی است که پرداخت ها در هر 34 روز انجام خواهد شد به استثنای قسط آخر که به روز یکصد و هشتادم می افتد که بعد از قسط پنجم ، مدت آن 33 روز خواهد بود. از آنجایی که روز نخست فوریه شنبه است، پرداخت قسط اول به ایران روز سوم فوریه امکان پذیر خواهد شد».

* بازرسی ها

تعهد دیگر ایران این است که بازرسی از تاسیسات هسته ای اش به روز هر هفته یا دو هفته یک بار، هر روز انجام شود. این امر از روز 30 دی آغاز می شود. همچنین از این روز به بعد بازرسان به محتوای دوربین های آژانس دسترسی هر روز خواهند داشت ولی دوربین ها آنلاین نمی شود.

پل لوییس در گزارشی برای گاردین نوشته است که مطابق توافق جدید آژانس ماهانه روند اجرای تعهدات ایران را به کمیسیون مشترک گزارش خواهد کرد.

* مسئله تحقیق و توسعه

اظهارات طرفین ایرانی و امریکایی همچنین نشان می دهد که دو طرف درباره موضوع تحقیق و توسعه دچار اختلافات جدی بوده اند.

عراقچی در این باره گفته است: «یکی از موارد جدی اختلافی موضوع تحقیق و توسعه بود و تفسیری که آنها از تحقیق و توسعه در توافق نامه ارا ئه کردند که تفسیری مضیق بود. در حالیکه متن توافق نامه می گوید ایران به تحقیق و توسعه خود ادامه می دهد با این حال آنها تفاسیری را ارائه می کردند و همین بود که مذاکرات کارشناسان را طولانی کرد. ورود یک سانتریفیوژ پیشرفته به نطنز که قدرت بسیار بالایی هم دارد در همان زمان مذاکرات کارشناسی برای آنها عجیب بود و مقداری ایجاد حساسیت کرد و باعث شد به تفاسیر تنگ نظرانه ای دست بزنند که ما نیز با آن برخورد کردیم و مشاجرات بسیار تندی هم داشتیم. در همین مذاکرات اخیر پنج شنبه و جمعه موضوع اصلی ما همین بود گفتیم هر تفسیری که حق توسعه و تحقیق ما را محدود کند قائل نیستیم و سانتریفیوژی که وارد نطنز شد برنمی گردد. بالاخره آنها پذیرفتند که این سانتریفویژ در نطنز بماند و توسط آژانس ثبت شود، آنها موضوع را به پایتخت هایشان بردند و امروز صبح خانم اشمید گفت که تایید شده است».

با این حال عراقچی روشن نکرده است که آیا ایران می تواند باز هم ماشین جدید در بخش تحقیق و توسعه نصب کند یا نه؟

*چگونگی تعلیق تحریم ها

نحوه لغو تحریم ها آخرین موضوعی است که در متن تفسیری جدید به آن پرداخته شده است.

عباس عراقچی در این باره گفته است که طرف غربی باید حدود 9 کار انجام دهد از جمله آنها تعلیق تحریم های نفتی ایران است. براساس تحریم ها هر شش ماه خریداران نفتی 20 درصد خرید خود را کاهش می دهند اما براساس اجرای گام اول فروش نفت در سطح فعلی حفظ می شود.

وی جزئیات تعلیق تحریم ها را چنین بیان می کند: «رها شدن صادرات پتروشیمی از تحریم ها، برداشته شدن تحریم بیمه، تحریم خودرو و فلزات گران بها و طلا و تحریم قطعات یدکی هواپیماها از دیگر تعهدات طرف غربی است. در مسائل بانکی نیز یک کانال بانکی ایجاد می شود و همچنین اقلام پزشکی، غذایی و دارویی از مسیر آن خریداری خواهد شد و تجارت قانونی با اروپا تا ده برابر به میزان یک میلیون یورو بدون مجوز انجام خواهد شد. شهریه دانشجویان خارج از کشور و هزینه درمان بیماران در خارج و سهم ایران به سازمان های بین المللی نیز در جریان اجرای گام اول توافق نامه مبادله خواهد شد».