وضعیت روابط فعلی ایران و حماس

به نظر می‌رسد که دیدارهای سطح بالا بین تهران و حماس در ماه‌های اخیر به نتیجه رسیده است و روابط دو طرف ترمیم شده است. حماس در جریان حوادث سوریه، به حکومت این کشور پشت کرد، دفتر سیاسی خود را از دمشق خارج کرد، نماینده این جنبش از تهران خارج شد و روابط آن با ایران به سطح روابط فردی مسئولان دو طرف کاهش یافت.

کد خبر: ۱۵۳۵۹۵

تاریخ: ۱۱ دی ۱۳۹۲ - ۱۰:۳۷

صراط: به نظر می‌رسد که دیدارهای سطح بالا بین تهران و حماس در ماه‌های اخیر به نتیجه رسیده است و روابط دو طرف ترمیم شده است.

حازم بعلوشه تحلیلگر فلسطینی و نویسنده چندین رسانه بین‌المللی در مطلبی برای ال مانیتور از پیشرفت زیاد در ترمیم روابط ایران و حماس خبر داده است. وی گفته است که منابع سطح بالا در حماس تائید کرده‌اند که بعد از برگزاری چندین دیدار در پایتخت‌های عربی و اسلامی روابط ایران و حماس در حال عادی شدن است. روابط بین ایران و حماس به دلیل عملکرد این گروه فلسطینی در مساله سوریه دچار مشکلات جدی شده بود.

به نوشته بعلوشه، مقامات ارشدی از جانب ایران با رهبران حماس در ارتباط بوده‌اند. خالد مشعل رئیس دفتر سیاسی حماس در عالی‌ترین سطح این دیدارها حضور داشته است. مهم‌ترین دیدارها در جریان سفر مشعل به ترکیه در آنکارا و نیز در دوحه پایتخت قطر انجام شده است. هر چند که دیدارهایی در سطوح مختلف در همین دو شهر و نیز در تهران و بیروت نیز انجام شده است. در این دیدارها جزئیات بهبود روابط دو طرف مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

حماس در جریان حوادث سوریه، به حکومت این کشور پشت کرد، دفتر سیاسی خود را از دمشق خارج کرد، نماینده این جنبش از تهران خارج شد و روابط آن با ایران به سطح روابط فردی مسئولان دو طرف کاهش یافت. در مقابل، ایران نیز حمایت مالی خود از حماس را که ماهانه حدود ۲۳ میلیون دلار برآورد شده است، قطع کرده است.

اما ظاهرا ایران حمایت مالی خود از حماس را از سر گرفته است و بخشی از کمک‌های مالی ایران در سه ماه اخیر به غزه رسیده است. اما میزان این کمک‌ها به دلیل مشکلات امنیتی موجود در سینا، سوریه و لبنان کاهش یافته است.

باسم نعیم از رهبران ارشد حماس بهبود روابط دو طرف در نتیجه دیدارهای مقامات ارشد دو طرف را تائید کرده است. این در حالی است که محمود الزهار عضو ارشد حماس در غزه که در ماه ژوئن سال جاری به تهران سفر کرده است، مشغول بودن ایران به مسائل داخلی و انتخابات و نیز بحران سوریه را در کاهش روابط دو طرف دخیل دانسته است. وی اظهار داشته است که به طور پیوسته با تهران در ارتباط است. از نگاه وی، دولت جدید ایران نیز سیاست‌های قبلی در موضوع فلسطین را ادامه خواهد داد و حتی کاهش تنش با غرب نیز تاثیری بر روابط با حماس نخواهد داشت.

به عقیده نعیم، ایران تلاش دارد با تقویت روابط خود با سایر نیروهای منطقه کارت‌های جدیدی برای چانه‌زنی با غرب به دست آورد و حماس نیز اهرمی در دست ایران در مذاکرات نهایی خود با غرب خواهد بود.

در نتیجه حوادث ماه‌های اخیر منطقه، حماس در بحران جدی سیاسی و اقتصادی به سر می‌برد و به خصوص پس از برکناری مرسی در مصر، حماس در انزوای جدی به سر می‌برد و نظامیان حاکم بر مصر نیز در مورد نقل و انتقال کالا و پول به غزه به شدت سخت‌گیری می‌کنند.

گفته می‌شود که حماس در روزهای ابتدایی سقوط حکومت مرسی از افزایش ارتباطات خود با ایران اکراه داشته و آن را نشانه ضعف خود می‌دانسته است. این در حالی است که حماس خود را به عنوان بزرگترین جنبش سنی مذهب جهان اسلام وسیله مهمی در نفوذ ایران در جهان اسلام می‌داند. حماس همچنین پس از پایان درگیری آخر خود با اسرائیل در سال ۲۰۱۲ از اذعان علنی به استفاده از کمک‌های ایران در مقابله با اسرائیل خودداری کرد و مدعی شد با وجود این که راکت‌های ایران فجر ۵ را در اختیار دارد، با راکت‌های m-۷۵ ساخت خود به تل‌آویو حمله کرده است. این در حالی است که جهاد اسلامی دیگر جنبش مهم فلسطینی علنا از کمک‌های ایران تقدیر کرد.

در همین حال منابع داخلی حماس احتمال داده‌اند که مشعل نیز در ادامه به ایران سفر کند که این عملا به معنای از سر گیری روابط بین دو طرف خواهد بود و پس از آن نماینده جدید حماس در تهران مستقر خواهد شد.