تنها نیم‌درصد سهم بهره‌وری محقق شد!

براساس گزارش عملکرد برنامه چهارم توسعه تنها كمتر از نيمي از سهمي كه براي بهره‌وري در رشد اقتصادي كشور در نظر گرفته شده بود، محقق شده است.

کد خبر: ۱۳۹۸۱۴

تاریخ: ۱۱ آبان ۱۳۹۲ - ۱۴:۱۶

صراط: دومین میزگرد بررسی موانع پیش روی بهره‌وری در اقتصاد ايران با حضور  سید حمید کلانتری رییس انجمن بهره‌وری ایران برگزار و بر نقش و جایگاه نهادهای غیر دولتی در افزایش بهره‌وری تاکید شد.

همچننين حرکت ملی و هماهنگ همه گروه‌ها برای بهره‌وری پيام اصلي اين ميزگرد بود که اگر قرار باشد این حرکت صورت بگیرد باید موثرترین نقش را NGO ‌ها و تشکل‌های بخش خصوصی ایفا کنند.

کارشناسان شرکت کننده در این میزگرد تاکيد کردند: هنوز سالانه میلیاردها دلار تبدیل به یارانه سوخت می‌شود و باید این روند اصلاح و یا متوقف شود. تیم اقتصادی دولت اگر بپذیرد که در حال حاضر منابعی برای توسعه موجود نیست و باید بر روش توسعه بدون سرمایه‌گذاری تمرکز داشته باشند. اولین قدم در این مسیر تغییر نگرش و رویکرد مسوولان تراز اول در دولت و اقتصاد کشور است و قدم دوم اصلاح ساختار اقتصادی است.

مشخص کردن جایگاه نهادهای تخصصی در زمینه ارتقای بهره‌وری ، چه اقداماتی باید انجام شود تا مفاهیم بهره‌وری در سطح برنامه‌ریزی اقتصاد کلان کشور قرار بگیرد، جایگاه NGOها در فضای تخصصی کشور کجاست هدف تشکيل این جلسه عنوان شد.

نتیجه پژوهشی که طی سال‌های 1930 تا 1980 در کشورهای توسعه یافته و درحال توسعه انجام شده، نشان می‌دهد که سهم بهره‌وری کل عوامل در رشد اقتصادی 12 کشور صنعتی 49درصد و این رقم در بین 20 کشور در حال توسعه 31 درصد گزارش شده است. درحالی که براساس گزارش عملکرد برنامه چهارم توسعه تنها 6/1 درصد رشد اقتصادي ما از طريق ارتقاء بهره‌وري محقق شده است كه بسيار كمتر از هدف برنامه بوده است.

در ادامه سید حمید کلانتری رییس انجمن بهره‌وری ایران اظهار داشت: سه عامل در اداره امور کشورها و حکمرانی موثر است؛ دولت‌ها، بخش خصوصی و نهادهای مدنی. اگر این سه گروه نقش خود را به خوبی ایفا کنند، حکمرانی خوب شکل می‌گیرد. در کشور ما این نقش را دولت ایفا کرده است. البته بخش خصوصی نیز نقش موثر خود را ایفا نکرده است.

وي با بيان اينکه نقش نهادهای مدنی یا سازمان‌های غیر دولتی در این میان حداقل بوده و جایگاه موثری نداشته‌اند، افزود: اگر قانون تجارت را بررسی کنید؛ نقش و جایگاه بخش دولتی بسیار پررنگ است. از همین رو نهاد غیر دولتی موقع پول درآوردن شبیه بخش خصوصی می‌شوند و موقع خرج کردن باید نقش دولت را ایفا کنند. در صورتی که باید تعریف و جایگاهی برای کیفیت و تعامل بین جایگاه دولت و نهادهای مدنی وجود داشته باشد و بتواند این مجموعه را در کنار هم قرار دهد.

****اختصاص بودجه به انجمن بهره‌وری در سال جاری تصويب شد

کلانتري اضافه کرد: مجلس اختصاص بودجه به انجمن بهره‌وری را در سال جاری تصویب کرده و امیدواریم که این اتفاق صورت بگیرد. زیرا معتقدیم برای بهره‌وری باید حرکت ملی راه بیفتد و همه گروه‌ها باید حرکت کنند. اگر قرار باشد این حرکت صورت بگیرد باید موثرترین نقش را NGO ‌ها و تشکل‌های بخش خصوصی ایفا کنند.

کلانتری با بيان اينکه باید ابتدا این سوال را مطرح کرد که آیا مشکل و درد حس شده است؟ ادامه داد: به نظر می‌رسد که این درد حس نشده است. مثل آن راننده‌ای شده‌ایم که ماشینش خراب است، ولی حرکت می‌کند. در حالی که توجه نمی‌کند با این ماشین خراب ممکن است، هزینه‌های زیادتری بر دوش او تحمیل شود. به نظر من هنوز عمق فاجعه حس نشده است که بهره‌وری ما در بین کشورهای منطقه از متوسط هم پایین‌تر است.

به گفته رییس انجمن بهره‌وری ایران، بهره‌وری کلید بسیاری از مشکلات کشور است. بهره‌وری موجب ایجاد مزیت رقابتی می‌شود. اگر به بهره‌وری برسیم می‌توان در بازار رقابتی موفق شد.

حضور در بازار رقابتی موجب افزایش صادرات شده و به درآمد ارزی می‌انجامد. در نتیجه افزایش تولید، رفاه و کاهش تورم اتفاق می‌افتد. همه بحران‌ها به شرطی قابل رفع است که به بهره‌وری توجه ویژه شود، برای ایجاد بهره‌وری باید در سه سطح ملی، بخشی و بنگاه به حل مساله بهره‌وری و ایجاد نهضت بهره‌وری پرداخت.

****حرکت سه گانه تا تشکيل نهضت بهره وري

کلانتري تصريح کرد: در واقع در این سه سطح است که باید حرکت‌هایی صورت بگیرد تا نهضت بهره‌وری شکل بگیرد. البته هر سه سطح نیاز به پیش‌نیازهایی برای رسیدن به بستر مناسب دارد و آن بستر مناسب توسعه سرمایه اجتماعی است. تا زمانی که توسعه سرمایه اجتماعی نداشته باشیم و اعتماد به مردم و دولت تقویت نشود، تعامل صادقانه‌ای بین مردم و دولت ایجاد نشود NGOها فعال نمی‌شوند.

رييس انجمن بهره وري با بيان اينکه دولت باید در میدان دادن به نهادهای اجتماعی نقش ایفا کند و سپس سه سطح را اجرا کند، گفت: نقش اصلی را باید دولت ایفا کند و در این مسیر سایر قوا مثل مجلس، قوه قضائیه و مجمع تشخیص نیز همراهی کنند تا اصلاح قوانین و مقررات و ساختارها مهیا شود. باید نهادهای ما چابک و کارآمد شده و اصلاح ساختار واقعی در اقتصاد صورت بگیرد. باید اقتصاد از نفت جدا شود.

کلانتري اظهار داشت: در سطوح ملی اساسا بهره‌وری به کار گرفته نمی‌شود. نقش NGOها اینجا است که روشن می‌شود اگر بهره‌وری یک درصد در مسائل کلان کشور بالا برود آثار و تبعاتی که در تمام کشور ایجاد می‌کند، شگفت‌انگیز خواهد بود و تبعاتی ایجاد می‌کند که واقعا غیر قابل باور است. به این دلیل ما کشوری هستیم که از لحاظ سوق‌الجیشی منابع و نیروی انسانی ویژه‌ای داریم که با توجه به آموزش‌هایی که داده‌ایم، می‌تواند شکوفایی منجر شود.

وي خاطر نشان کرد: باید تلاش کنیم ریل تصدی‌های دولت که اتکا به درآمدهای نفتی است، تغییر کند. فضاباید رقابتی و فساد باید از بین برود. اینها مسائلی است که باید هرچه زودتر تعیین تکلیف شوند. وقتی ریل عوض شد و دولت تصمیمات اساسی در حوزه عملکرد خود گرفت و همزمان نقش آفرینی برای NGOها به‌وجود آمد، آنگاه می‌توان از ظرفیت‌های اجتماعی استفاده کرد. من فکر می‌کنم اگر تا چهار سال آینده برای تغییر این ریل تصمیم نگیریم شرایط بسیار بدتر خواهد شد. هر بار در جلسات سازمان بهره‌وری آسیایی (APO ) شرکت می‌کنیم واقعا خجالت می‌کشیم. چون به جای اینکه سال به سال وضعیت ما بهتر شود، بدتر می‌شود. کشوری مثل ما که در سطح جهاني داعیه دارد اگر نتواند خود را جمع کند، باعث شرمندگی است. اگر واقعا می‌خواهیم خودمان را ثابت کنیم و ادعایی برای الگوسازی دیگران داریم باید هرچه سریع‌تر اقدام  کنيم.