ترجمه در ایران تزیینی است

مسعود فکری، عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) طی سخنانی با بیان اینکه نگاه من به مقوله ترجمه نگاه ترابطی است،‌گفت: اما با این وصف نگاه جامعه ما به ترجمه همواره نگاه وارداتی بوده است.

کد خبر: ۱۳۸۲۶۰

تاریخ: ۰۱ آبان ۱۳۹۲ - ۰۹:۳۴

صراط: عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) گفت: مشکل ما این است که اولا ترجمه در ایران یک امر تزیینی محسوب می‌شود،‌دوم اینکه عمدتا به جهت اینکه ارتباط ما زبان مقصد صرفا آموزشی است، چندان موفق به ارتباط‌گیری فکری و فرهنگی در ترجمه نیستیم.

همایش ترجمه در علوم انسانی به‌همراه رونمایی از سایت «ترجمان»،‌ به‌عنوان نخستین سایت تخصصی در حوزه  ترجمه  در عرصه علوم انسانی،‌ عصر روز سه‌‌شنبه،‌30 مهرماه، در تالار کمال دانشکده ادبیات دانشگاه تهران با حضور غلامعلی حداد عادل، رییس فرهنگستان زبان و ادب فارسی،‌ حمید طالب‌زاده،‌عضو گروه فلسفه دانشگاه تهران، مسعود فکری، عضو هیأت علمی دانشگاه امام صادق (ع) و محمد ملاعباسی، سردبیر سایت ترجمان  برگزار شد.

فکری گفت:‌ ضرورت‌هایی که امروز ترجمه را مهم می‌کند دوسویه است؛ چراکه سبب انتقال داشته‌های دو طرف می‌شود. بنابراین به علت آنکه در منتقل کردن آن چیزی که اسم‌اش را دستاورد علمی و معرفتی می‌گذاریم دچار نقص و کاستی هستیم در نتیجه به نتایج مطلوبی در حوزه ترجمه نرسیده‌ایم.

وی ادامه داد: محققان ما از پژوهش‌های سایر کشورهای که اصطلاحا هم‌جوار ما محسوب می‌شوند معمولا اطلاعی ندارند و حتی حوزه‌های پررونقی چون فلسفه و قرآن‌پژوهی، مثلا اگر از کسانی که در ایران در این حوزه ها کار کرده‌اند بخواهیم که 10 پژوهشگر که در دهه اخیر آثاری را در این حوزه ها تدوین کرده‌اند معرفی کنند دستاوردی نخواهند داشت و این قضیه به عکس نیز وجود دارد.

وی گفت: علت این امر آن است که اساسا ما زبان ترجمه را عمدتا در حوزه میراث فرهنگی و علمی مورد استفاده قرار داده‌ایم، مثالی که در این زمینه می‌توان ارائه کرد روزنامه الشرق الاوسط است که علاوه بر خبرهای روزانه مقالات متعددی را  پژوهشگرانی از ملیت‌های هندی و پاکستانی منتشر می‌کند در حالی که در جامعه ما انعکاسی از این دست کمتر دیده می‌شود.

فکری تصریح کرد: مشکل ما این است که اولا ترجمه در ایران یک امر تزیینی محسوب می‌شود،‌دوم اینکه عمدتا به جهت اینکه ارتباط ما زبان مقصد صرفا آموزشی است، چندان موفق به ارتباط‌گیری فکری و فرهنگی در ترجمه نیستیم و سومین مشکل آن است که ظرافت‌ها در زبان علمی را در برخی موارد حفظ نمی‌کنیم.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) گفت:‌ در گذشته عمدتا رویکرد جامعه ما به ترجمه اروپایی بود؛ یعنی خود را نیازمند انتقال می‌دیدیم در عین حال این احساس را در مورد ترجمه آثار جهان اسلام و آثار به زبان عربی در خود نداشتیم.

وی با اشاره به وضعیت ترجمه در جهان اسلام گفت: از دهه هفتاد میلادی به این سو در جهان اسلام و به ویژه جهان عرب اتفاقی در حوزه ترجمه افتاد؛ یعنی ترجمه شکلی دوسویه یافت به صورتی که نسلی خود را موظف دانستند که با اندیشه غرب آشنا شوند و در بازگشت به جامعه‌‌شان این اندیشه را منتقل کنند که کسانی چون محمد ارکون از جمله این افراد بودند.

فکری ادامه داد: البته در دو تا سه دهه اخیر اتفاقی که حجم مباحث فکری را در جهان عرب و اسلام تقویت کرد مساله بازگشت به هویت بود ضمن اینکه در طی جریانی که شکل گرفت حجم مراکز علمی و پژوهشی نیز گسترش یافت که سبب انتقال اندیشه و توجه به مبحث ترجمه شد.