نقش چین در بازار خودرو ایران

در دو سال گذشته چند خودروی محبوب کُره‌ای که در ایران تولید یا مونتاژ می‌شدند به مرور از خط تولید خارج و جای خود را خودروهای چینی داده‌اند

کد خبر: ۱۳۴۵۰۲

تاریخ: ۰۱ مهر ۱۳۹۲ - ۲۱:۳۷

صراط: در دو سال گذشته چند خودروی محبوب کُره‌ای که در ایران تولید یا مونتاژ می‌شدند به مرور از خط تولید خارج و جای خود را خودروهای چینی داده‌اند

در دو سال گذشته هم زمان با نوسانات بازار ارز و گسترش تحریم‌های یکجانبه غرب علیه ایران، خط تولید چند خودروی محبوب در ایران تعطیل شد که قطعا این روز‌ها جای خالی آن‌ها در خیابان‌ها احساس می‌شود. تولید این خودروهای پر طرفدار هر کدام بنا بر دلایلی متوقف شد که همه آن‌ها محصولات کره‌ای هستند. هیوندای آوانته و ورنا (در دو مدل اتوماتیک و معمولی) و ریو مهم‌ترین خودروهایی بودند که نتوانستند به ادامه حیات خود در بازار ایران ادامه دهند.

بررسی مشخصات فنی و قیمتی این خودرو‌ها نشان می‌دهد کمبودشان از حالا به بعد به چشم خواهد آمد چرا که فعلا خودروی جایگزینی با مشخصات و کیفیت مشابه آن‌ها معرفی نشده است. نکته جالب توجه این است که عمر این خودرو‌ها در بازار ایران خیلی کوتاه مدت بود و با اینکه بعضی از آن‌ها خوش درخشیدند ولی دولت مستعجل بودند. اتفاقی کم سابقه در بازار عجیب خودروی ایران که گاهی عمر تولید بعضی خودرو‌ها در آن به بالای ۳۰ یا۴۰ سال هم می‌رسد.

هیوندای آوانته و ورنا:

این دو خودرو در گروه خودرو سازی راین (زیر مجموعه کرمان موتور) مونتاژ می‌شدند. ورنا زود‌تر از برادر بزرگترش آوانته با بازار ایران خداحافظی کرد و دیگری تا اوایل سال گذشته به مرور زمان از خط تولید خارج شد. دلیل این اتفاق را تغییر سیاست شریک کره‌ای و قطع صادرات قطعه آن‌ها اعلام کردند. بعضی هم گفتند قرار داد تولید این دو خودرو تمام شده و طرف کره‌ای تمایلی به تمدید آن نداشته است. بعضی هم مسائل مربوط به تحریم‌ها را در این موضوع دخیل می‌دانند.

آوانته چگونه خودرویی بود؟ این خودرو به دلیل کیفیت بالا تا همین چند سال پیش در سطح جهانی هم با نام‌های دیگری مطرح بود. در ایران هم چون در رده قیمتی زیر ۳۰ میلیون تومان جای می‌گرفت و ظاهر مناسبی داشت مشتریان خاص خود را پیدا کرد. آوانته را باید خودروی محبوب خانواده‌ها دانست؛ چیزی شبیه ماکسیما با کیفیت و قیمت پائین‌تر. ورنا هم خودرویی بود با همین خصوصیات شناخته شده خودروهای کره‌ای؛ کم مصرف و کم خرج با قیمتی معقول.

اما طراحی نه چندان دلچسب ورنا به پاشنه آشیل آن تبدیل شد تا آن چنان که باید به تولید انبوه نرسد. شاید اگر طراحی بدنه و کنسول داخلی آن کمی شیک‌تر بود می‌توانست تجربه موفق تولید دوو سیلو را برای کرمان موتور تکرار کند. مدل دنده معمولی ورنا حدود ۲۲ میلیون تومان قیمت داشت و همین حالا هم مدل‌های قدیمی آن مشتریان خاص خود را هم چنان دارد.

ریو؛جوانی که ناکام ماند!

ریو می‌توانست برگ برنده سایپا در رقابت با ۲۰۶ ایران خودرو باشد به شرطی که مدیران سایپا می‌توانستند امکاناتی مثل کیسه هوا و ترمز ABS را به آن اضافه کنند. این اواخر می‌گفتند طرف کره‌ای یعنی کیا موتورز اجازه دخل و تصرف در امکانات این خودرو را نمی‌دهد و فشار پلیس راهور ایران در اجباری کردن نصب کیسه هوا دلیل اصلی خارج شدن ریو از خط تولید سایپا بود.

ریو از ابتدای ورودش به ایران در رده قیمتی زیر ۱۵ میلیون قرار گرفت و توانست برای کسانی که به دنبال خودرویی بهتر از پراید می‌گردند و با طراحی کهنه پژو ۴۰۵ مشکل دارند بهترین انتخاب باشد. ضمنا در عین حال که ظاهری اسپرت و جوان پسند داشت نسبت به ۲۰۶ جادار‌تر و برای خانواده‌ها مناسب بود. بعد از طرح سهمیه بندی بنزین و نیاز مبرم بازار به خودروهای کم مصرف هواخواهان ریو از قبل بیشتر هم شد. با توجه به اینکه ریو در سده جدید میلادی طراحی شده بود، باید آن را خودروی جوانی بنامیم که ناکام ماند.

جایگزین‌هایی که از چین آمدند:

مشهور‌ترین خودروهای چینی موجود در کشور قطعا خانواده‌ "ام وی‌ام" هستند. خودروهایی که توسط شرکت مدیران خودرو به بازار تزریق می‌شوند. این خودرو‌ها زیر مجموعه شرکت چری هستند که از کمپانی‌های متوسط چین محسوب می‌شود. از این شرکت ابتدا یک خودروی جمع و جور به نام‌ "ام وی‌ام ۱۱۰ " که شباهت شدیدی به ماتیز داشت به ایران رسید، بعد‌ "ام وی‌ام ۵۳۳ و x۳۳ و ۳۱۵ " هم از راه رسیدند. این خودرو‌ها علی رغم اینکه قیمت پائینی داشتند در ابتدا نتوانستند بازار مناسبی در کشور پیدا کنند؛ اما بعد‌ها با تبلیغات مناسب و نمایندگی‌های فعال اسم و رسمی به هم زدند.

بعد از موج افزایش قیمت‌ها خریداران مجبور شدند ناز همین خودرو‌ها را هم بخرند.‌ "ام وی‌ام ۳۱۵ " به عنوان یک خودروی هاچ بک شهری ابتدا ۱۸ میلیون تومان قیمت گذاری شد، اما بعد از یک دوره ثبت نام، هرگز توسط نمایندگی‌ها این مدل ثبت نام نشد تا قیمت آن در بازار به حدود ۴۰ میلیون تومان هم برسد. قیمت این خودرو فعلا ۳۸ میلیون تومان تعیین شده یعنی بیش از ۱۱۰ درصد افزایش قیمت! این واقعا رکورد بی‌نظیری محسوب می‌شود. x۳۳ که ابتدا ۲۹ میلیون تومان قیمت داشت حالا ۶۳ میلیون تومان در نمایندگی‌ها ثبت نام می‌شود. قیمت فعلی به قدری غیر معقول است که در بازار آزاد با ۵۹ میلیون تومان می‌توانید صاحب یکی از خودرو‌ها شوید.

از سایر برندهای چینی چه خبر؟

خودروهای خانواده لیفان توسط شرکت کرمان موتور معرفی شدند. ابتدا لیفان ۵۲۰ با قیمت ۱۵ میلیون تومان و مدل ۶۲۰ با قیمت ۲۰ میلیون تومان ثبت نام شد. این مدل‌ها در صورت تبلیغات و عرضه مناسب می‌توانستند به تهدیدی برای تولیدات داخلی تبدیل شوند اما هرگز این اتفاق رخ نداد. کم کم مدل ۵۲۰ از خط تولید خارج شد و ۶۲۰ هم فقط با موتور ۱۸۰۰ عرضه شد که آن هم در حال حاضر در نمایندگی ۴۹ میلیون تومان قیمت دارد. کرمان موتور وولیکس و لوبو و توجوی را هم معرفی کرد که هیچ کدام نتوانستند به موفقیت چشمگیری در بازار داخلی دست پیدا کنند. جیلی هم توسط شرکت جیلیران تابستان سال پیش معرفی شد و گفتند قرار است با قیمت ۳۸ میلیون تومان عرضه شود اما حالا به ۵۰ میلیون تومان رسیده و شانه به شانه وولیکس و لیفان ۶۲۰ حرکت می‌کند. لیفان ایکس ۶۰ که رقیب‌ "ام وی‌ام x۳۳ " محسوب می‌شود هم ۷۰ میلیون تومان قیمت گذاری شده است.

خلاصه اینکه خودروهای چینی در بازار آشفته خودرو یکباره به قیمت‌های نجومی دست یافتند، این در حالی است که تعدادی از آن‌ها از نظر فنی کیفیت مناسبی ندارند و تعداد دیگری هم هنوز امتحان خود را پس نداده‌اند. ضمنا نظارت و فشاری که بر روی خودروسازان داخلی هست روی شرکت‌های عرضه کننده این خودرو‌ها نیست و این شرکت‌ها بی‌سر و صدا قیمت خود را در حاشیه بازار به دلخواه خود تعیین می‌کنند. در هر صورت به نظر می‌رسد با وضعیت فعلی باید مشتریان داخلی به همین خودروهای چینی اکتفا کنند؛ ضمن اینکه خودروسازان بزرگی مثل ایران خودرو و سایپا هم قرار است به تولید محصولات چینی جدید روی بیاورند.