از تکروی یک عضو تا خطر تجزیه

جنس "علامه" با جامعه مدرسین متفاوت است

هنوز یک هفته از هشدار بی سابقه آیت الله یزدی در خصوص احتمال تجزیه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم نگذشته که برخی از واکنش ها، نشان می دهد این تجزیه موافقانی نیز دارد.

کد خبر: ۱۲۱۹۷۴

تاریخ: ۱۹ تير ۱۳۹۲ - ۱۱:۳۶

"گروه سیاسی صراط" - هنوز یک هفته از هشدار بی سابقه آیت الله یزدی در خصوص احتمال تجزیه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم نگذشته که برخی از واکنش ها، نشان می دهد این تجزیه موافقانی نیز دارد.
به گزارش گروه سیباسی صراط، امیر محبیان موافقت با این تجزیه را کلید زد و در مطلبی نوشت که «جدا شدن جریانات یا افرادی که اختلاف اساسی داشته وحتی باب تفاهم و گفت‌و‌گو با آنها بسته شده است به ویژه پس از اتمام حجت، نگران کننده نیست. آنچه که نگران کننده است وجود رخنه‌های اعتقادی میان اعضای جامعه مدرسین است که عملا این تشکیلات مهم را در بزنگاه های تصمیم گیری فلج می نماید.»
این در حالی است که در روزهای گذشته برخی از سیاستمداران و روحانیون از احتمال تجزیه این نهاد با سابقه بیش از 50 ساله ابراز نگرانی کرده اند و البته بسیاری دیگر، این خطر را حاصل یک اختلاف نظر عنوان کرده و آن را جدی ندانسته اند.
اما سوالی که در این خصوص مطرح می شود این است که آیا تجزیه این نهاد باسابقه آن گونه که بحث آن مطرح شده، مفید است یا خیر و اساسا اصل موضوع چیست؟ در این زمینه باید به دو نکته از ماهیت این نهاد و نیز ماهیت اختلاف پیش آمده توجه کنیم:

جامعه مدرسین؛ سیاسی یا علمی
جامعه مدرسین حوزه علمیه قم همان گونه که از نامش پیداست یک نهاد علمی است که در طول 52 سال فعالیت خود اثرات بی نظیری در حوزه مسائل علمی و دینی بر جای گذاشته است.
البته اشتباه است اگر تصور کنیم که این نهاد هرگز سیاسی نبوده و نیست؛ اتفاقا برعکس. بخش عمده ای از اعتبار این نهاد به دلیل مواضع و روشنگری های سیاسی آن در مقاطع مختلف تاریخی بوده است و از این نظر نمی توان نقش آن را در سیاست ایران نادیده گرفت.
نگاهی نیز وجود دارد که معتقد است این نهاد نباید در جزییات مسائل سیاسی و از جمله انتخابات دخالت کند. با این نگاه احتمالا وظیفه جامعه مدرسین در حوزه سیاست صرفا به بیان احکامی کلی و بدون وارد شدن به مصادیق خلاصه می شود. اما پرواضح است که این نگاه که در روزهای اخیر از سوی برخی رسانه ها مطرح شده، با واقعیت جامعه و فضای سیاسی کشور و نیز روح و ماهیت جامعه مدرسین همخوانی ندارد.
واقعیت این است که جامعه مدرسین حوزه علمیه قم یکی از تشکل های محوری و اصلی جناح اصولگرا به شمار می رود که نظرات و دیدگاه های آن در تصمیم گیری های نهایی شخصیت ها و احزاب اصولگرا تاثیر فراوانی دارد.

منشا اختلاف چه بود؟
اختلاف ایجادشده در جامعه مدرسین حوزه علمکیه قم صرفا بر اثر اختلاف نظر برخی اعضا در حمایت از کاندیدای واحد در انتخابات ریاست جمهوری به وجود آمد که در نهایت به عدم حمایت رسمی این نهاد از یک کاندیدا منجر شد.
اصل اختلاف نظر نیز با حمایت آیت الله مصباح از سعید جلیلی آغاز شد که به نوعی او را از سایر اعضای جامعه مدرسین متمایز ساخت. در واقع احتمالا تنها دلیل عدم حمایت رسمی جامعه مدرسین از علی اکبر ولایتی، چنانکه اعضای این تشکل نیز قبلا عنوان کرده اند نرسیدن تعداد آرا به حدنصاب لازم (دو سوم کل آرا) بوده است وگرنه تکروی یکی از اعضا نمی تواند دلیل قانع کننده ای برای انشعاب باشد.

مصباح نماد کدام تشکل است؟
در میان شخصیت های سیاسی کشور برخی از آنها همزمان در دو یا چند تشکل عضویت دارند. در این بین آیت الله مصباح اگرچه عضو رسمی جبهه پایداری نیست اما واقعیت این است که روند تحولات داخلی در سال های گذشته به سمتی پیش رفته که او نماد این تشکل سیاسی در کشور به شمار می رود.
این موضوع در مورد بسیاری از دیگر اعضای جامعه مدرسین صدق نمی کند. آیت الله یزدی، آیت الله مومن و.. بی تردید نماد تشکل دیگری به جز جامعه مدرسین نیستند.

واقعیت این است نوع مواضع و شخصیتی که از او در سال های اخیر معرفی شده، تناسب چندانی با کلیت جامعه مدرسین ندارد و جدایی یا عدم جدایی او از این تشکل نیز نمی تواند امری مهم تلقی شود. امروز علامه عالیقدر محمدتقی مصباح یزدی نماد تشکل و گروه سیاسی دیگری به جز جامعه مدرسین است.