تعریف آیت الله مصباح از اعتدال

مدیر مرکز آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با بیان اینکه هر انسانی ممکن است بر اساس نوع نگاهش به مسئله عدالت مفهومی برای خودش بسازد گفت: با بیان مفهوم انتزاعی از عدالت افراد در تعریف مصادیق دچار ابهام می شوند.

کد خبر: ۱۲۱۰۹۹

تاریخ: ۱۵ تير ۱۳۹۲ - ۰۹:۵۸

صراط: آیت الله محمد تقی مصباح یزدی جمعه شب در مراسم افتتاحییه طرح ولایت نخبگان دانشگاهی کشور در اردوی فرهنگی آموزشی ماه خدا گفت: هر انسانی ممکن است بر اساس نوع نگاهش به مسئله عدالت مفهومی برای خودش بسازد و به نام عدالت یک مفهوم انتزاعی بسازد که مصادیقی از آن بیرون بیاید و بعدا ممکن است در تعریف همین مصادیق دچار ابهام شویم.

وی افزود: باید خدا را شکر کنیم که ما را در زمانی آفرید که نظام اسلامی در این کشور بر پا شده است.

وی افزود: جای شکر دارد که عموم مردم ایران اسلامی به پیاده شدن ارزش های اسلامی و آگاهی یافتن هر چه بیشتر نسبت به این دین مقدس توجه و علاقه دارند.

علامه مصباح یزدی با بیان اینکه ما انسانها همواره یکسری خواسته های داریم که به آنها نیاز می گویند توضیح داد: ما از خواسته هایمان مفهوم های در ذهنمان داریم که این مفهوم ها صورت انتزاعی دارند و به عنوان مثال در کمال جویی وقتی چیزهایی را در وجود دیگران می بینیم که ما نداریم سعی می کنیم آن داشته های دیگران را کسب کنیم تا به کمال مورد نظرمان برسیم.

وی با اشاره به مفاهیمی همچون عدالت بیان کرد: هر انسانی ممکن است بر اساس نوع نگاهش به مسئله عدالت مفهومی برای خودش بسازدو به نام عدالت یک مفهوم انتزاعی بسازد که مصادیقی از آن بیرون بیاید و بعدا ممکن است در تعریف همین مصادیق دچار ابهام شویم.

مدیر مرکز بین المللی آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با اشاره به اینکه آنچه در بحث ارزش های اخلاقی در دنیا به عنوان اصل مطرح است اعتدال است ابراز کرد: در تعریف اعتدال، افراط و تفریط از همان زمان ارسطو و افلاطون بحث های زیادی وجود دارد به گونه ای که همچنان می توان پرسش ها و پاسخ های فراوانی راجع به این مباحث مطرح کرد تا ببینیم اصلا اعتدال در اخلاق یعنی چه و حد وسط را چگونه می توانیم پیدا کنیم.

وی افزود: به عنوان مثال اگر بخواهیم در علم حد وسط را بسنجیم آیا باید یک نادان را با یک دانشمند در نظر بگیریم و حد وسط را از مقایسه بین این دو پیدا کنیم یا شاخصه دیگر وجود دارد.

آیت الله مصباح با بیان اینکه طیف پاسخ های که به سوالاتی از قبیل کمال چه چیزی است یا عدالت چیست پاسخ های داده شده به طور کلی به دو دسته تقسیم می شوند افزود: یکی از این دسته پاسخ ها می گوید افراط و تفریط را نسبت به همان جامعه در نظر بگیریم و دلیلش این است که افراط و تفریط مسائلی نسبی است و طیف دیگر پاسخ ها می گویند ما یک حقایق ثابتی داریم که نسبت به همه چیز به یک گونه برخورد می کنند.

علامه مصباح اظهار کرد: در صورتی که حد نهایی هر موجودی را بفهمیم و بدانیم برای چه چیزی آفریده شده و منظور از پیدایش آن چه چیزی است در این طیف از پاسخ ها یک پیش فرض مطرح می شود و آن این است که این ها یک هدف کلی دارند.

وی افزود: اگر بدانیم این مخلوق برای چه چیزی خلق شده آن وقت می توانیم در مورد کمال این موجود صحبت کنیم و در اعتدال اگر فهمیدیم حرف های این موجود چه چیز است آنوقت می توانیم حد وسطش را تعیین کنیم.

عضو مجلس خبرگان رهبری ابراز کرد: در مورد کمال انسان نیز باید از یکسری مسائل اطلاع داشته باشیم و به عنوان مثال در باره اینکه مطلوب میزان عمر انسان چقدر است آیا مثلا 100 سال درست است یا هزار سال و یا اینکه انسان به چه میزان می تواند بداند.

وی افزود: در واقع این پرسش مطرح می شود که کمال انسان را باید به چه چیزی مقایسه کرد و میزان آن را سنجید و فهمید کمال یا مفاهیمی همچون اعتدال چه چیز های هستند.

آیت الله مصباح برخی حتی اصل های همچون فضیلت را زیر سوال برده اند گفت: امروز در دنیا مکاتبی در فلسفه ای پیشرفته عالم وجود دارد که می گوید اصلا عقل چه چیزی است و کلا منکر مباحثی مانند کمال و فضیلت می شوند و دلیل اصلی آنها از این کار راحت کردن خودشان از پاسخ به این سوال ها است.

وی با بیان اینکه در قرآن کریم در بسیاری از آیات تکیه بر دلیل خلق شدن جهان است اظهار کرد: بسیاری از مسائل در فلسفه مطرح شده برخی از مکاتب پا در هوا است.

مدیر مرکز آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با تاکید بر اینکه اگر تفکرات انسان ریشه محکمی داشته باشد می تواند به ثمر بنشیند گفت: خداوند به شما عقلی داده که در برابر آن عقل مسئول هستید لذا کسی که عقلی ندارد نه پاداشی خواهد داشت و نه عقوبتی در انتظارش است.

وی اظهار کرد: در مسائل فردی و جامعه باید ببینیم چه می کنیم و برای هر حرکت جامعه مان یک نقطه اوجی در نظر بگیریم چرا که فرق انسان و جوامع انسانی با دیگر موجودات در عقل و فهمشان است.

آیت الله علامه مصباح یزدی ابراز کرد: خداوند آن چنان استعدادهای خوبی در جوانان کشور ما قرار داده که ما می توانیم به این استعداد ها در مقابل دیگر کشورهای جهان مباهات کنیم.