وقتی فرهنگ "غربتی" می شود

سعید بیابانکی معتقد است که کاندیداهای انتخابات ریاست‌جمهوری در بحث از فرهنگ به موضوعات سطحی پرداختند و هیچ‌یک برنامه مدونی در این زمینه ارائه نکردند. او می‌گوید، کاش در سخنان کاندیداها، فرهنگ که همیشه در غربت است، از غربت خارج می‌شد.

کد خبر: ۱۱۶۲۱۳

تاریخ: ۲۲ خرداد ۱۳۹۲ - ۱۰:۲۷

صراط:این شاعر درباره برنامه‌های فرهنگی کاندیداهای انتخابات ریاست‌جمهوری و آشنا بودن آن‌ها با حوزه فرهنگ عنوان کرد: تقریبا بخشی از کاندیداها چهره فرهنگی بودند و در این بخش‌ها کار کرده بودند؛ اما بحث‌های سیاسی بر بحث‌های فرهنگی غلبه داشت و در حوزه بحث‌های فرهنگی عملا هیچ چالشی میان کاندیداها درنگرفت؛ اما در حوزه سیاست این چالش شکل گرفت و بحث‌ آن‌ها به مناظره نزدیک شد. این نشان می‌دهد که در حوزه فرهنگ به موضوعات اساسی اشاره نشد که چالش‌برانگیز باشد.

او افزود: بحث‌هایی چون ایجاد شبکه خصوصی تلویزیونی که در قانون امکان آن وجود دارد، مورد اشاره هیچ‌کس قرار نگرفت. به این‌که چرا ما فقط باید یک رادیو تلویزیون داشته باشیم و چرا نمی‌شود رادیو و تلویزیون دیگری ایجاد کرد، اشاره نشد. همچنین درباره ماهواره‌ هم حرف‌های معمولی زده شد که مردم کوچه و بازار هم همین حرف‌ها را می‌زنند. یا درباره فیلترینگ بحث جدی درنگرفت. فیس‌بوک‌ شبکه اجتماعی عظیمی است که در ایران ممنوع شده است؛ اما همه در آن حضور دارند و بحث‌ها در آن مورد استناد قرار می‌گیرد و سیاست ما درباره آن یک بام و دو هواست. حتا یکی از نامزدها درباره خلوت بودن نمایشگاه کتاب امسال و قهر کردن مردم با کتاب حرف نزد. حداقل جا داشت آقای حداد عادل که چهره فرهنگی است و رییس فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی است، درباره این موضوع چیزی بگوید، که نگفت. گرانی کاغذ و اختصاص نیافتن یارانه دولتی به نشر در حال شکل دادن یک فاجعه است؛ زیرا مردم با گرانی همه چیز کنار می‌آیند، اما با گرانی کتاب نه.

بیابانکی تأکید کرد: برنامه مدونی در حوزه فرهنگ از سوی کاندیداها مطرح نشد؛ این در حالی است که فرهنگ اولویت نخست جامعه ماست. اگر چه موضوع اقتصاد مهم است، اما شرایط اقتصادی ملموس است. این‌ را که صبح نمی‌توانیم تاکسی سوار شویم و پیاده یا با اتوبوس باید مسیر را بیاییم، لمس می‌کنیم، اما مسائل فرهنگی عموما قابل لمس نیستند و در درازمدت خودشان را نشان می‌دهند. این‌که مردم ما الآن کم کتاب می‌خوانند، در ۳۰ سال بعد خودش را نشان می‌دهد و جامعه ما به جامعه‌ای بی‌سواد تبدیل می‌شود.

این چهره فرهنگی با اشاره به جایگزین شدن بحث هنر با فرهنگ گفت: هنر بخشی از فرهنگ است، اما گویا کاندیداها در سخنان خود جای آن را عوض کردند و درباره سینما‌، شعر و ادبیات حرف می‌زنند، ولی درباره فرهنگ نه. پایبندی نداشتن به قانون یک فرهنگ است و باید به این موضوع پرداخت که چرا با یک آدم قانون‌گریز برخورد نمی‌شود؟ این بحث‌هایی بود که به نظرم در نشستی که تنها کاندیداها در آن حضور داشتند، قابل بحث نبود. باید در این نشست همراه با مجری‌، کارشناسان‌، منتقدان و حتا مردم معمولی هم حضور داشتند تا سؤالات خود را بپرسند. صدا و سیما این‌چنین نشست‌هایی را برای موضوعات جزیی و به دردنخور ایجاد می‌کند، اما درباره موضوعات کلی این نشست‌ها فراموش می‌شوند.