چرایی شکل گیری موج انصراف ها در آستانه اعلام اسامی نهایی

انصراف های فله ای قبل از رد صلاحیت!

لیست کاندیدای انصرافی نشان می دهد که تقریبا هیچ یک از آنها شرایط احراز صلاحیت توسط شورای نگهبان را ندارند. از طرفی انصراف یا عدم انصراف کاندیداها بعد از تایید صلاحیت توسط شورای نگهبان، تصمیمی حیاتی است که هرگز قابل قیاس با انصراف های فله ای پیش از اعلام اسامی نهایی نیست.

کد خبر: ۱۱۲۹۷۲

تاریخ: ۳۰ ارديبهشت ۱۳۹۲ - ۱۲:۱۱

"گروه سیاسی صراط" - کم کم با نزدیک شدن به زمان اعلام اسامی نهایی کاندیداهای تایید صلاحیت شده برای انتخابات ریاست جمهوری، موجی از انصراف کاندیداهای کم شانس و بدون پایگاه اجتماعی به راه افتاده است.
بعد از انصراف شریعتمداری، پزشکیان و اطاعت، سه کاندیدای اصلاح طلب به نفع هاشمی رفسنجانی و نیز انصراف علی اکبر جوانفکر به نفع اسفندیار رحیم مشایی و به دنبال او، محمدرضا رحیمی و صادق خلیلیان، روز گذشته داود احمدی نژاد و رامین مهمان پرست نیز به این جرگه پیوستند. از طرفی گفته می شود محمدحسن ابوترابی نیز به زودی انصراف خود را از کاندیداتوری اعلام خواهد کرد.
به این ترتیب، کاندیداهای مذکور ترجیح داده اند تا پیش از آن که مورد محک شورای نگهبان قرار بگیرند یا نتیجه احراز صلاحیت آنان توسط این شورا اعلام شود، نام خود را از لیست داوطلبان ریاست جمهوری خارج کنند.

اشتراک کاندیداهای انصرافی
تجربه موجود از لیست نهایی تایید صلاحیت شدگان انتخابات در دوره های گذشته نشان از تلاش ویژه شورای نگهبان در عمل به قانون در بررسی شرایط و احراز صلاحیت ها دارد. از طرفی حساسیت این دوره از انتخابات باعث شده شورای نگهبان با نگاه دقیق تر و ریزبینانه تری به سراغ بررسی شرایط و احراز صلاحیت نامزدها برود تا جایی که به منظور بالاتر بردن دقت کار خود و عدم شتاب زدگی، تصمیم گرفته تا از 5 روز فرصت اضافی قانونی خود نیز بهره بگیرد.
مجموعه این شرایط زمینه پیش ذهنی اولیه ای از لیست کاندیداهای تایید صلاحیت شده را به دست می دهد. با این توصیف، اگر نگاهی به لیست انصرافی های معروف انتخابات تا کنون بیندازیم، به وضوح می توان نکته ای مشترک میان همه آنها را تشخیص داد و آن احتمال بسیار بالای عدم احراز صلاحیت این نامزدها برای انتخابات ریاست جمهوری است. این موضوع تا جایی است که حتی در مورد شرط «رجل سیاسی» بودن یکی دو نفر از این کاندیداها نیز تردید وجود دارد.

هدف از انصراف چیست؟
بدون شک موضوع فوق، یعنی احتمال بالای عدم احراز صلاحیت نامزدهای انصرافی، هرگز از نظر خود این کاندیداها پنهان نمانده است. در این شرایط شاید بهترین تصمیم کناره گیری و انصراف از کاندیداتوری باشد به شرطی که این انصراف، با بهره برداری های مثبتی برای آنها همراه باشد.
اولین استفاده و دستاورد این انصراف، ثبت نشدن یک تلاش ناموفق در گذر از فیلتر احراز صلاحیت شورای نگهبان و در واقع کناره گیری آبرومندانه (از نظر سیاسی) از رقابت های انتخاباتی به جای مواجه شدن با سد قانونی است.
دومین بهره بردای از انصراف را می توان در رقابت های درون جناحی جستجو کرد. در واقع کاندیدای انصرافی می توند مدعی گذشتن از حق خود به منظور انسجام و کمک به اجماع همفکران سیاسی خود شود. از طرفی انصراف به نفع کاندیدایی خاص وجهه سیاسی جدیدی را به نامزد انصرافی می بخشد.

کاندیداهای واقعی؛ انصراف های واقعی
اما آیا انصراف کاندیداها در شرایط توصیف شده، کارکردهای مورد نظر را در عالم واقع دارد؟ همان گونه که گفته شد، لیست کاندیدای انصرافی نشان می دهد که تقریبا هیچ یک از آنها شرایط احراز صلاحیت توسط شورای نگهبان را ندارند. از طرفی انصراف یا عدم انصراف کاندیداها بعد از تایید صلاحیت توسط شورای نگهبان، تصمیمی حیاتی است که هرگز قابل قیاس با انصراف های فله ای پیش از اعلام اسامی نهایی نیست.
در واقع این نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری که از ابتدا بر خلاف نظر کارشناسان، شخصیت ها و جناح سیاسی متبوع خود – که فریاد خطرآفرین و زیانمند بودن تعدد کاندیداهای همفکر را سربرآورده بودند و صد البته گوش شنوایی برای آن وجود نداشت-، در انتخابات ثبت نام کرده اند، حال در صورت صداقت خود در راهی که انتخاب کرده اند، بهتر است به انتظار نتیجه بررسی صلاحیت هایشان توسط شورای نگهبان بنشینند و پس از آنکه رسما به عنوان یکی از نامزدهای نهایی انتخاب شدند، آن گاه به نفع کاندیدای مورد نظر خود انصراف دهند.
کاندیدای واقعی در واقع همان کاندیدای نهایی تایید صلاحیت شده توسط شورای نگهبان است که در معرض انتخاب مردم قرار می گیرد نه کسی که تنها با ارائه شناسنامه و کارت ملی خود را نامزد انتخابات کرده است. به همین منوال، انصراف واقعی و تاثیرگذار از ادامه رقابت های انتخاباتی در زمانی است که صلاحیت نامزدی تایید شده باشد و به تبع آن تعداد کاندیداها به حدی رسیده باشد که انصراف یکی از آنها، موجی در جامعه ایجاد کند و در میزان آراء نامزد مورد نظر تاثیر واقعی داشته باشد؛ مسئله ای که تقریبا در مورد هیچ یک از نامزدهای انصرافی فعلی دیده نمی شود.
کاندیداهای مذکور که قریب به اتفاق آنان به دنبال کسب وجهه سیاسی برای خود هستند و نظر گروه های سیاسی را که ادعای همفکر بودن با آنان را دارند، نپذیرفتند و در انتخابات ثبت نام کردند، بهتر است اندکی دیگر صبر کنند تا بعد از اعلام نظر شورای نگهبان در صورت تایید صلاخیت، هم عیار آنان مشخص شود و هم دست کم انصراف آنان به معنای واقعی تاثیرگذار باشد.