میراث این وزیر ...

دوره ي هشت ساله ي دولتي ديگر به سر آمده و به تبع آن، دو دوره ي ديگر مديريت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي؛ اما درنهايت آن چه که براي دوره هاي بعدي به ارث مي ماند، نه تنها از وضعيت آباداني يا شرايط رو به بهبود نشاني ندارد، بلکه در اين ميان مي توان گفت حوزه ي «کتاب»، پرچالش ترين ماترکي خواهد بود که وزير آتي به ارث خواهد برد و احتمالا از آن به عنوان ويرانه اي ياد خواهد کرد و پس از آن نيز روز از نو، روزي از نو...

کد خبر: ۱۱۱۲۸۷

تاریخ: ۱۹ ارديبهشت ۱۳۹۲ - ۲۰:۵۲

صراط:اين روزها که در نطق هاي بسیاری از نامزدهاي احتمالي رياست جمهوري کشور، در کنار مسائل معيشتي و ديپلماسي، حوزه فرهنگ حتي به اندازه مسائل مربوط به آزادي هاي فردي هم ديده و مورد توجه واقع نمي شود، حوزه ي نشر روز به روز به وضعيت دشوارتري دچار مي شود که بي شک، تبعات آن بسيار گسترده و همچنين عميق و ماندگار خواهد بود.

از روزي که قرار شد وزارتخانه مربوط به حوزه ي فرهنگ در شرايط تثبيت شده ي انقلاب اسلامي شکل جديد به خود بگيرد، قرار بر آن شد که عنوان آن مفهومي چون «ارشاد اسلامي» را هم يدک بکشد. حال مساله اين است که علاوه بر ضعف هاي عمومي موجود در ارکان مديريت اجرايي جامعه، وضعيت وقتي دشوار تر شد که قرار شد متوليان اين وزارتخانه، بخش قابل توجهي از وظيفه ي ارشادي مبتني بر موازين ارزش هاي انقلابي را هم در جامعه برعهده بگيرند.

خروجي اين مسؤوليت سنگين خود با يک نگاه کلي و گذرا هم قابل سنجش است که چقدر به اين هدف نايل آمده، اما آن چه که محل پرسش جدي تر واقع مي شود اين است که چرا سال به سال، وضعيت از باري به هر جهت بودن گذشته و رفته رفته نامطلوب تر مي شود؛ و ديگر اين که چرا در اين ميان، حوزه ي نشر کتاب به نوعي وضعيت حادتري يافته است؟
واقعيت اين است که در حوزه ي کتاب ميزان کلنجار با خالقان آثار و در پي آن ميزان نارضايتي و همچنين استيصال دستگاه مربوطه به سطح مطالبات روزافزون، به شکلي ويژه تر جريان دارد. سختگيري ها در حوزه ي نشر کتاب بيشتر و بيشتر مي شود، ميزان نارضايتي ها هم به موازات همين وضعيت رو به رشد است اما روز به روز هم به تناقض هاي رفتاري متوليان امر بيشتر افزوده شده است. شرايط به شکل باتلاقي درآمده که هرچه وزيران فرهنگ و مديران و منصوبان آن ها تلاش مي کنند، بيشتر در اين مصيبت غرق مي شوند.

يک سوي قصه ي دراز تناقض در وزارت ارشاد از اين منظر است که آيا به راستي، با وجود اين همه سختگيري، وضعيت آثار منتشره در حوزه هايي چون سينما و موسيقي از وضعيتي مطلوب تر نسبت به حوزه ي نشر برخوردارند؟ از طرف ديگر، سيستم معيوب و غير قابل دفاع مميزي موجب شده است که در خود همين حوزه هم با تناقض هاي فاحشي مواجه شويم که غير قابل توجيه باشند. براي نمونه، در همين نمايشگاه کتابي که در حال برگزاري است، چه بسيار شاعران و نويسندگاني که از انتشار آثارشان بازماندند يا مجبور شدند براي نمونه، واژه ي «سينه سرخ» را از اثرشان حذف و بار کيفي هنري آن را بکاهند، اما در همين وضعيت، کتاب هايي درباره ي سريال هاي دون شان فرهنگ شبکه هاي ماهواره يي چون «حريم سلطان» و «عشق ممنوعه» منتشر شدند. انگار در سيکل معيوب، گرفتار چرخه اي شده ايم که به زبان بي‌ زباني به ما کمي گويد، شما مي توانيد تا حد مرگ به ابتذال دچار شويد، اما حق نداريد بيانديشيد! بدتر آن که وقتي مديران وزارت ارشاد ازسوي خبرنگاران در اين زمينه خطاب پرسش واقع مي شوند، بي اطلاعي خود را از انتشار کتاب هايي از اين دست، ابراز مي کنند که خود، در اين شرايط بگير و ببند حوزه ي نشر کتاب، عذر بدتر از گناه است.
هنوز از خاطر نبرده ايم در همان زمان هايي که بسياري از آثار داراي ارزش هاي هنري ادبي اين کشور در مسير انتشار با دشواري مواجه بوده اند، در همين سيستم کتابي منتشر و توزيع شده، درباره ي خاطره هاي دوران زندان و آزارهاي ادعاشده ازسوي دو زنداني به جرم فعاليت تشکيلاتي عليه نظام جمهوري اسلامي! يا انتشار کتاب هايي مروج مکتب هاي انحرافي يا درصدد تئوريزه کردن تجزيه طلبي يا تحريف نام هاي ملي اين خاک و بوم چون خليج فارس!
به هر حال به نظر مي رسد اين وضعيت روز به روز بدتر شده، حالا با توجه به گراني سرسام آور کاغذ به بدترين حالت خود هم رسيده و اين يعني نويد آن که وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي آتي، همان کسي که خواهد گفت بر حسب احساس مسؤوليت و وظيفه اين منصب را پذيرفته، ميراثي را در اختيار خواهد گرفت که شايد او را با سر به زمين بزند.