اصغر فرهادی در یک قدمی «نخل طلا»

سال گذشته وقتی اصغر فرهادی برنده جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی شد، کاملا می‌شد حدس زد که او این‌بار سراغ ستاره‌های سرشناسی برود و شاید هم باید گفت این نکته ضروری بود که او سراغ یکی از بازیگران نامزد اسکار سال قبل برود.

کد خبر: ۱۱۰۱۸۲

تاریخ: ۱۵ ارديبهشت ۱۳۹۲ - ۰۹:۰۶

صراط:سال 2011 اصغر فرهادی با فیلم جدایی به یک معامله خوب رسید: او دوباره شعله سینمای ایران در عرصه بین‌الملل را مشتعل کرد و این‌بار یک گام از فیلمسازان متاخر ایرانی مطرح در عرصه بین‌المللی جلوتر آمد و برای اولین‌بار اسکار را به جمع جوایز کارگردانان خوش‌فکر اضافه کرد. او حالا از جایگاه قاطعانه یک فیلمساز استاد و صاحب‌سبک برخوردار است.

به تازگی جدیدترین فیلم او با عنوان «گذشته» وارد جشنواره جهانی کن شده است و مرکز تصویر سینمایی استرالیا نیز آن را اکران خواهد کرد و بینندگان استرالیایی نیز با این کارگردان غریبه نیستند چراکه پیش‌تر اکران فیلم «جدایی» با استقبال روبه‌رو شده است، البته هر یک از چهار فیلم پیشین فرهادی نیز قابل تحسین هستند.

سال گذشته وقتی اصغر فرهادی برنده جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی شد، کاملا می‌شد حدس زد که او این‌بار سراغ ستاره‌های سرشناسی برود و شاید هم باید گفت این نکته ضروری بود که او سراغ یکی از بازیگران نامزد اسکار سال قبل برود. ابتدای امر خبرهایی از حضور ملیسا مک‌کارتی، نامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر زن مکمل، در پروژه جدید فرهادی مطرح شد و پس از آن هم بحث‌هایی درباره حضور ماریان کوتیار مطرح شد، اما کوتیار در پروژه دیگری مشغول به کار بود و در نهایت« برنیس بژو» آرژانتینی‌تبار که برای بازی در فیلم هنرمند نامزد جایزه اسکار شده بود، به پروژه گذشته دعوت شد. این نکته خود حاکی از این است که فرهادی می‌داند که حالا در جست‌وجوی چیست.

در واقع او حالا تیمی را برای رونمایی از فیلم جدیدش انتخاب کرده است که هیچ‌کدام اولین‌بار نیست در عرصه بین‌المللی معرفی می‌شوند و این کمک بزرگی است برای فیلم گذشته، در واقع گذشته فیلمی است پر از اهرم‌های وزنه‌دار، در کنار «برنیس بژو»؛ او از بازیگر فیلم خبرساز و حسابی دیده‌شده یک پیام رسان استفاده کرده است و «طاهر رحیم» الجزایری حالا یکی از بازیگرانی است که در سینمای فرانسه از آن به عنوان ستاره آینده‌دار نام می‌برند و در نهایت حضور تهیه‌کننده سرشناس فرانسوی دست به دست هم داده‌ تا گذشته جدیدترین ساخته‌ یک کارگردان 40ساله ایرانی تبدیل به رقیبی برای فیلم‌های کارگردانان صاحب‌سبکی همچون رومن پولانسکی و برادران کوئن شود. مثلث اصلی این داستان با بازی مرد شماره یک سینمای جدی ایران یعنی «علی مصفا» کامل می‌شود، مصفا کارگردان خوش‌فکر و همسر لیلا حاتمی بازیگر نقش اول فیلم جدایی در این پروژه کنار سابرینا اوزانی نامزد جایزه سزار فرانسه خط دیگر داستان گذشته را پیش خواهند برد. سابرینا اوزانی با کارگردان کهنه‌کار ایتالیایی والریا کاوالی سال گذشته خوش درخشیده بود.

فیلم تازه‌ اصغر فرهادی براساس خبرهای رسیده از این‌سو و آن‌سو روایت درگیری‌های خانوادگی است که در نهایت روابط را پیچیده و شکننده می‌کنند و تمرکز او این‌بار روی خیانت است. در واقع این‌بار هم مثل فیلم جدایی کارگردان ایرانی سراغ یک درام از نوع فروپاشی روابط و خانواده رفته است، مسئله‌ای که کیلومترها دور از خانه او هم قابل فهم است و برای تعریف آن مرزی وجود ندارد. او در یک فیلم می‌خواهد هم مسئله مهاجرت و دردسرهای آن و هم روابط زناشویی و مشکلاتش را به تصویر بکشد.

احمد شوهر ایرانی که بعد از یک دوره مشکلات و جدایی حالا افتان و نالان به فرانسه بازگشته تا مراحل قانونی طلاق از زن فرانسوی‌اش را تکمیل کند، یک‌دفعه شاهد حضور مردی به نام سمیر (طاهر رحیم) در خانه‌اش است، او یک مرد ایرانی است و چارچوب‌های اخلاقی خودش را دارد و هضم حضور یک مرد دیگر پیش از طلاق قطعی برایش آسان نیست.

در این میان اما هیچ چیز قطعی نیست و خود مصفا هم درگیر یک رابطه دیگر می‌شود و حضور دختری به نام (نعیما) همه چیز را پیچیده‌تر می‌کند. این تریلر 130 دقیقه‌ای احتمالا سرشار از تعلیق است، تعلیقی مینی‌مالیستی که شبیه حال و روز زندگی معمولی است. اما فیلم تازه فرهادی از همین حالا در سینماهای اروپا پرده‌های نقره‌ای را رزرو کرده است، با این حال معلوم نیست واکنش محافظه‌کاران دولتی در ایران نسبت به نمایش این فیلم چگونه خواهد بود. حتی اگر اجازه نمایش این فیلم در سینماهای ایران هم داده شود تا چه اندازه این درام خانوادگی، که به بحران طلاق، مسئله‌ای که این روزها در ایران هم به شدت شایع است (از هر پنج ازدواج یکی در ایران به طلاق منجر می‌شود) پرداخته، سانسور خواهد شد.

انتظارات بالا با همه دلایل روشن یعنی پیشینه فرهادی احتمالا برآورده می‌شود، این‌روزها با دیدن تریلر این فیلم می‌توان گفت که یک کارگردان فارسی‌زبان بهترین زبان فرانسه را در فیلمش به کار گرفته است و در عین‌حال زمزمه‌های دل‌گرم‌کننده از این سو و آن سو درباره کیفیت بالای ساخته جدید فرهادی به گوش می‌رسد. اجماع نهایی درباره فیلم تازه فرهادی هر روز جالب‌تر می‌شود و تغییر می‌کند، در حال حاضر احتمال برنده‌شدن فرهادی و فیلم «گذشته» به عنوان بهترین فیلم جشنواره کن شش به یک است. هر چند در سال‌های اخیر جایزه‌های اصلی جشنواره کن به کارگردانان مولف و صاحب‌سبک یا حتی بسیار مشهور رسیده است، اما همچنان هیچ بعید نیست که جذابیت‌هایی که فرهادی برای این فیلم فراهم کرده است هیات داوران خوش‌فکر و علاقه‌مند به ایده‌های تازه امسال را سر ذوق بیاورد و جایزه بهترین فیلم نصیب فرهادی بشود.

با توجه به این‌که اسپیلبرگ امسال رییس هیات داوران جشنواره کن است و به صداهای تازه در سینما همیشه اهمیت داده هیچ بعید نیست که فرهادی امسال اولین نخل طلای کن‌اش را دریافت کند، آن هم در شرایطی که حرکت صعودی و رو به جلوی او در سینما به شدت مشهود است و قرار است در سال‌های بعد مدام جشنواره‌های اصلی دنیا میزبان سینمای او باشند.