بی بی سی با چه کسی ائتلاف می کند؟!

نوع پوشش خبری تحلیلی شبکه انگلیسی "بی بی سی فارسی" از وقایع کشور به خصوص انتخابات، از برنامه ریزی این شبکه برای القای دو قطبی بودن انتخابات خبر می دهد.

کد خبر: ۱۰۹۲۲۲

تاریخ: ۱۰ ارديبهشت ۱۳۹۲ - ۱۱:۰۴

صراط: با بررسی برنامه های انتخاباتی شبکه دولتی بی بی سی انگلیس و رصد برنامه هایش به این نتیجه می توان رسید که نوع پوشش خبری تحلیلی این شبکه از وقایع کشور به خصوص انتخابات، از برنامه ریزی این شبکه برای القای دو قطبی بودن انتخابات خبر می دهد که یک قطب آن "احمدی نژاد به همراه کاندیدای احتمالی دولت" و یک قطب "اصلاح طلبان با محوریت سید محمد خاتمی".

البته درصدی هم از کارشناسان بی بی سی به انتخابات، بیشتر به عنوان ظرفیتی برای تحرکات اعتراضی نگاه می کنند تا یک انتخابات. اما در این میان جای خالی اصولگرایان علی الخصوص ائتلاف موسوم به سه گانه (ائتلاف پیشرفت) در تحلیل های این شبکه به شدت احساس می شود.

اما با توجه به حجم برنامه های ساخته شده و نوع نگاه بی بی سی به فعالیت های اصلاح طلبان می توان به صورت قطعی نتیجه گرفت که بی بی سی عملا رسانه اصلاح طلبان است. چرا که بی بی سی فقط به خبررسانی و تحلیل کارشناسانی غیر از کارشناسان مقیم شبکه بسنده نمی کند بلکه مجریان این شبکه خود یک طرف ماجرا هستند.

این نوع فعالیت بی بی سی ظاهرا صدای برخی بینندگان این شبکه را در آورد تا آنجا که این شبکه در برنامه "دیدبان" مجبور به واکنش می شود. مهدی پرپنچی از تهیه کنندگان بی بی سی در توجیه این مطلب می گوید: «اصلاح طلبان وارد انتخابات شوند مهم است و وارد هم نشوند مهم است و می تواند منشا  اثر باشد»

- اصلاح طلبان و خاتمی

زمانی که فضای تحریم و یا تشکیک برای حضور و یا عدم حضور در انتخابات بر رسانه ها حاکم بود، شبکه بی بی سی انگلیس با نیم نگاهی به این سیاست ها  اما روش دیگری را انتخاب کرد؛ حضور در انتخابات با محوریت سید محمد خاتمی.

این روش در نحوه انتخاب کارشناسان به راحتی قابل تشخیص است. تنها فرد مخالف حضور درانتخابات که اجازه حضور ثابت در این شبکه را دارد، "مجتبی واحدی" مشاور سابق مهدی کروبی است که او نیز با سوالات هدف دار مجریان بی بی سی مواجه می شود.

در روزهای پایانی اسفند و پس از ارائه مانیفست از سوی 46 چهره اصلاح طلب به سید محمد خاتمی، شبکه بی بی سی با حضور "جمشید برزگر" کارشناس مقیم این شبکه و "مجتبی واحدی" گفتگویی را ترتیب می دهد.

بی بی سی که در این گفتگو  به بررسی محتوای مانفیست می پردازد، اعلام می کند "این اطلاعیه با توجه به نامه 91 نفر برای دعوت از خاتمی در حقیقت اعلام رسمی اجماع اصلاح طلبان برای حضور در انتخابات، اقبال احتمالی به محمد خاتمی و یک چراغ سبز به رهبری است به این معنا که ما شروط قبلی خود را کنار گذاشتیم و حاضریم در انتخابات شرکت کنیم. "

جالب اینجاست که وقتی واحدی مهمان دیگر برنامه بر همین اساس به اصلاح طلبان اعتراض می کند، مجری برنامه می گوید «آقای واحدی! شما نگاه انتقادی داشتید به این برنامه، آیا فکر نمی کنید که دست کم این گروه از اصلاح طلبانی که برنامه را امضا کردند، متحد هستند در حالی که اصولگرایان پراکنده هستند؟»

در ادامه این گفتگو، جمشید برزگر در اظهار نظری جالبتر، حتی مواضع آن زمان "مصطفی تاجزاده" و "ابوالفضل قدیانی" که انتخابات را قبول نداشتند، برای آنکه ادعای اجماع برای حضور اصلاح طلبان در انتخابات را برهم نزند به گونه ای دیگر تفسیر می کند و می گوید که آنها" برداشت های دیگری از انتخابات دارند. "

بی بی سی حتی در برنامه دیگری که به صحبت های نوروزی رهبر انقلاب اختصاص دارد، از زبان "سلطان پور" مجری این شبکه از مقام معظم رهبری مایه می گذارد و می گوید که خود رهبری نظر می دهد که همه سلایق می توانند شرکت کنند، پس چرا از هر طیفی تفسیری جدا ارائه می شود، "طرف های دعوا با واژه هایی که تبدیل شده به بازی همدیگرو نفی می کنند."

- سیاست "یا خاتمی یا هاشمی"

اما پس از آنکه تردیدها برای حضور خاتمی در انتخابات بسیار شد، بی بی سی نیز طی گزارشی در تاریخ 92/02/19  با عنوان "قمار حضور خاتمی در انتخابات ریاست جمهوری" چرخشی در مواضعش ایجاد کرد.

این گزارش با اشاره به اینکه «خبرهایی می رسد که خود آقای خاتمی تمایلی به ورود به عرصه انتخابات ندارد و بزرگترین نشانه اش همین سکوت او است» اضافه می کند که ورود به انتخابات در شرایطی که خواسته های اصلاح طلبان برآورده نشده است " انتخابات را برای اصلاح طلبان به یک قمار شبیه می کند؛ قماری که یک سویش باخت حیثتی و بی آبرویی در مقابل مردم و سوی دیگرش بازگشت به قدرت و تلاش برای اصلاح امور است...»

در راستای این سناریو، سایت بی بی سی نیز در همین تاریخ  (19 فروردین 1392 ) در یادداشتی با عنوان" آیا خاتمی می‌آید؟" به قلم مهدی پرپنچی از تهیه کنندگان شبکه بی بی سی، جایگزینان احتمالی خاتمی در صورت عدم کاندیداتوری را  معرفی می کند. وی در کناری آقای هاشمی رفسنجانی، نام افراد دیگری مانند اسحاق جهانگیری، محمدرضا عارف و محمد علی نجفی را نیز ذکر می کند ولی تسویه حساب با این 3 نفر را به برنامه ای در این شبکه موکول می کند.(چرایی استفاده از لفظ تسویه حساب در ادامه خواهد آمد)

پرپنچی اما درباره نامزدی احتمالی آقای هاشمی می نویسد: «به نظر می‌رسد در صورت کنار رفتن آقای خاتمی، اکثریت اصلاح‌طلبان به نامزدی اکبر هاشمی رفسنجانی متمایل‌ باشند.»

وی با اشاره به اینکه «اصلاح‌طلبان بخش عمده‌ای از توافق‌های فعلی خود را مدیون اکبر هاشمی رفسنجانی‌اند» اضافه می کند: علی شکوری راد، هفته گذشته به سایت کلمه گفته بود که اگر محمد خاتمی نیاید، آن‌ها از نامزد دیگری حمایت نخواهند کرد. به گفته آقای شکوری راد، البته «یک استثناء وجود دارد که احتمالش کم است ولی منتفی نیست و آن اینکه آقای هاشمی بیاید. در این صورت ما فکر می‌کنیم روا نخواهد بود او را تنها بگذاریم. بنابراین از او حمایت خواهیم کرد.»

وی در پایان اضافه می کند: «با توجه به همراهی ضمنی اکبر هاشمی رفسنجانی با جنبش سبز، نامزدی او نیز خبر خوبی برای شورای نگهبان نخواهد بود، هر چند ممکن است رد صلاحیت آقای هاشمی به آسانی رد صلاحیت محمد خاتمی نباشد.»

بعد از این مطالب، شبکه بی بی سی  همین موضوع را در برنامه "صفحه دو" پیگیری می کند: «حال که خاتمی احتمال دارد نیاید چه کسی می تواند جای او را بگیرد و یا اصلا به صلاح هست که اصلاح طلبان به هر نحو ممکن در انتخابات شرکت کنند؟»

مهدی پرپنچی که این بار به عنوان مجری در این برنامه حضور دارد کم کم موضوع "حضور و یا عدم حضور در انتخابات" را فراموش می کند و به دنبال جایگزین برای سید محمد خاتمی می گردد. او تا آنجا پیش می رود که حتی در قسمتی از برنامه با یکی از مهمانان جدل می کند. مهمان برنامه می گوید "هرکسی که بتواند مطالبات مدنی مردم را احیا کند می توان روی او اجماع کرد" و بعضی چهره ها را فقط به عنوان مثال ذکر می کند اما پرپنچی از سوابق افراد سوال می کند و در پایان خودش نتیجه می گیرد که "پس هر فردی نه"

به این جدل توجه کنید:

کاظمیان: هر فردی از اردوگاه اصلاح طلبان که همدل هست با مطالبات جنبش سبز...
پرپنچی: هر فردی آقای کاظمیان؟
کاظمیان:  بله اعم از آقای عبدالله نوری، نجفی و کسی که بتواند بپذیرد پیگیر مطالبات جنبش سبز باشد
پرپنچی: آقای نجفی دفاعی از جنبش سبز داشته اند آقای کاظمیان؟
کاظمیان: این بر می گردد به اینکه هر فردی بپذیرد وارد این چارچوب و برنامه بشود...
پرپنچی: به هرصورت 4 سال گذشته وجود داشته است؛ غالب اصلاح طلبان در چارچوب جنبش سبز نبودند[!]
کاظمیان: این را افکار عمومی داوری می کند؛ کسانی که خودشان را اصلاح طلب می دانند، اعم از آقای عارف و آقای جهانگیری یا کسان دیگری که اینها تعقیب کننده خواست های جامعه مدنی باشد...
پرپنچی: از دید شما آقای عارف یا آقای جهانگیری بودند؟
کاظمیان:  خیر
پرپنچی: پس هر فردی نه

پس از این جدال است که او در خصوص اقبال به آیت الله هاشمی، نظر کارشناسان را جویا می شود.

در نهایت اول اردیبهشت ماه "حسین نورانی نژاد" رئیس تبلیغات و اطلاع رسانی جبهه مشارکت در گفتگو با بی بی سی، استراتژی اصلاح طلبان را "استراتژی یا خاتمی و یا هاشمی" همصدا با داخل کشور به صورت شفاف و رسمی اعلام می کند که در صورت عدم کاندیداتوری "سیدمحمد خاتمی" و "آیت الله هاشمی"، سیاست اصلاح طلبان "عدم حضور" می باشد.

شب گذشته نیز مجری بی بی سی با اشاره به اظهارات آقای هاشمی که گفته است" ... من نمي گويم كه نمي آيم. ولي مي گويم ضرورت نيست پيرمرد 80 ساله بيايد." از حسین باستانی پرسید: " آیا این حرف ها به این معناست که آقای هاشمی می خواهد وارد عرصه انتخابات شود؟" که وی چنین پاسخ داد: « با توجه به اینکه 6 هفته بیشتر زمان تا برگزاری انتخابات ریاست جمهوری باقی نمانده، الان بیشتر به نظر می رسد که این گونه حرف زدن ها نشان دهنده این است که گوینده دارد درباره انتخابات اظهار نظر می کند.»

وی تاکید کرد: «به نظر می رسد امکان آمدن آقای هاشمی نسبت به قبل بیشتر شده و به همین نسبت احتمال آمدن خاتمی کمتر شده باشد، چون یک کاغذ نانوشته ای در ذهن ناظرن بوده است که این دو باهم نمی آیند و اگر یکی بیاید، آمدن دیگری منتفی خواهد بود.»

سخنرانی ایستاده آقای هاشمی در دیدار با شماری از جوانان و فعالان اصلاح طلب

- اصلاح طلبانی که به چشم نمی آیند

بی بی سی اصلاح طلبانی که در حال حاضر اعلام کاندیداتوری کرده اند را تحویل نمی گیرند. در موارد متعددی بر روی واژه "در غیاب اصلاح طلبان" و یا عبارات هم معنا تاکید می شود.

به عنوان مثال جمشید برزگر با توجه به صحبت های آقای احمدی نژاد که گفته بود همه سلایق در انتخابات شرکت کنند، می گوید:  «بخشی از اصولگرایان می گویند فضا باید باز بشود تا اصلاح طلبان هم وارد بشوند.»

این در حالیست که تعدادی از اصلاح طلبان آمادگی خود را برای کاندیداتوری اعلام کرده بودند.