حمله به سوریه کلید می‌خورد؟!

بحث استفاده سوریه از سلاح شیمیایی این روزها بالا گرفته است؛ دمشق تکذیب می کند، از سوی دیگر وزیر اطلاع رسانی سوریه تاکید دارد سلاح شیمیایی که حدود یک ماه پیش از آنها در نزدیکی های استان حلب استفاده شده بود از ترکیه وارد این کشور شده اند. انگلیس، فرانسه و اسرائیل نیز بر وجود مدارکی دال بر استفاده سوریه از سلاح شیمیایی تاکید دارند. آنچه در این میان آتش مباحثات را شعله ورتر کرده سخنان باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا در مورد خط قرمز این کشور است.

کد خبر: ۱۰۸۴۹۷

تاریخ: ۰۷ ارديبهشت ۱۳۹۲ - ۱۴:۲۲

صراط:باراک اوباما، رئیس‌جمهوری آمریکا پیش‌تر استفاده از تسلیحات شیمیایی را "خط قرمز" آمریکا خوانده و به رژیم سوریه در این خصوص هشدار داده بود. واکنش رسانه های غربی اما به اخبار منتشره در مورد استفاده از سلاح شیمیایی، "به ویژه گاز سارین" از سوی حکومت سوریه که توسط کاخ سفید تایید شده، متفاوت بوده است.

نیویورک تایمز از دیدگاه مقامات اسرائیلی به تفسیر این خبر پرداخته و رویارویی اوباما با سوریه و عبور احتمالی این کشور از خط قرمز کاخ سفید را آزمایشی تلقی می کند که به عقیده سران تل آویو سنگ محک اوباما در مقابله آتی با ایران خواهد بود. این نشریه آمریکایی طی گزارشی با تیتر «اسرائیل پاسخ آمریکا به سوریه را آزمایشی درمورد ایران می داند» می نویسد: در شرایطی که باراک اوباما به دنبال پاسخی است برای ارزیابی جدیدی که حاکی از استفاده سلاح های شیمیایی توسط سوریه است، سران اسرائیلی می گویند در انتظار واکنش اوباما و چگونگی تقابل وی با مسئله هسته ای ایران در آینده هستند.

در ادامه گزارش نیویورک تایمز آمده است: اوباما تاکید کرده که استفاده سوریه از سلاح های شیمیایی «محاسبات من را تغییر می دهد» اما وی نگفته که چطور. یکی از مقامات ارتش اسرائیل که زمان زیادی را صرف مطالعه گزینه های مختلف در مورد سوریه کرده به نیویورک تایمز گفت: «اگر سایت ها بمباران شود، همان فاجعه ای رخ خواهد داد که خواهان ممانعت از بروز آن هستیم. اگر حمله زمینی برای تامین امنیت سلاح ها صورت گیرد، ممکن است که در میانه یک جنگ داخلی گرفتار شویم و نیروهای آمریکایی و متحدانشان ناگهان هدف قرار گرفته و راه گریزی برایشان باقی نماند.»

اما عملکرد اوباما طی چند هفته آینده برای اسرائیل سنگ محکی است که چگونگی واکنش وی در رویارویی با درگیری های بزرگتر در منطقه را به بوته آزمایش می گذارد. زیو الکین، معاون وزیر خارجه اسرائیل در یک گفتگوی رادیویی گفت: «یک سوال مطرح است: زمانیکه خط قرمزی تعیین می شود، باید به آن وفادار باشیم؟ اگر ایران ببیند که خطوط قرمز تعیین شده از سوی جامعه جهانی انعطاف پذیر هستند، آیا به عملکرد خود ادامه خواهد داد؟»

اوباما طی سفر ماه گذشته خود به اسرائیل بار دیگر تاکید کرد که تحت نظارت وی، ایران به تسلیحات هسته ای دست نخواهد یافت. نیویورک تایمز در ادامه می نویسد: با این حال قضاوت در مورد اینکه چه زمانی برای متوقف کردن ایران دیر است، چالش اطلاعاتی بزرگتری نسبت به قضاوت در مورد استفاده سوریه از سلاح شیمیایی در نزدیکی حلب و دمشق خواهد بود.

برخی مقامات اسرائیلی نیز معتقدند بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه با استفاده محدود از سلاح شیمیایی قصد آزمایش جامعه جهانی و ارزیابی واکنش مقامات خارجی را داشته است.

واشنگتن پست: آقای اوباما استفاده از چه تعداد سلاح شیمیایی لازم است تا عبور از خط قرمز شما محرز شده باشد؟

در سوی دیگر واشنگتن پست با اشاره به فاجعه نسل کشی تونسی ها در رواندا که آمریکا برای توجیه مداخله در آن، مسئله را به کل رد کرده و نادیده گرفت، عنوان می کند که نادیده گرفتن سلاح های شیمیایی سوریه از سوی اوباما می تواند فاجعه ای وحشتناک را به دنبال داشته باشد.

این نشریه آمریکایی طی گزارشی با تیتر «اوباما در ارزیابی واکنش نسبت به سوریه باید رواندا را به خاطر بیاورد» می نویسد: نسل کشی رواندا در آوریل سال 1994 رخ داد؛ طی چند هفته سازمان های غیردولتی تعداد هوتوها و تونسی های قتل عام شده را 100 هزار نفر تخمین زدند. با این حال دو ماه بعد رویترز مصاحبه ای ننگ آور با کریستین شلی، سخنگوی وزارت خارجه داشت:

رویترز: وقایع رواندار را چطور تشریح می کنید؟

شلی: بر اساس مدارک موجود، تمام دلایل لازم برای تایید اینکه عمل قتل عام در رواندا اتفاق افتاده را داریم.

رویترز: تفاوت میان «عمل قتل عام» و «قتل عام» چیست؟

شلی: من فکر می کنم.. همانطور که می دانید یک معنی حقوقی برای این کلمه وجود دارد... در واقع تمام قتل هایی که در رواندا اتفاق افتاد، قتل هایی نیستند که بتوان چنین برچسبی روی آن زد... اما با توجه به تفاوت دو کلمه، ما تلاش می کنیم که آنچه رخ داده را مطرح کنیم؛ و براساس مدارک باید بازهم بگویم که تمام دلایل لازم برای تایید اینکه «عمل قتل عام» در رواندا اتفاق افتاده را داریم.

رویترز: چه تعداد عمل قتل عام باید صورت گیرد تا یک قتل عام اتفاق بیافتد؟

شلی: این سوالی نیست که من در جایگاه پاسخگویی به آن باشم.

همانطور که رئیس جمهوری آمریکا و مشاوران وی به دنبال مدارک معتبر بیشتر در سوریه هستند تا استفاده اسد از سلاح های شیمیایی علیه مردم کشورش به آنها ثابت شود، باید این لحظات شرم آور در مورد رواندار را نیز به خاطر بیاورد.

واشنگتن پست در ادامه می نویسد: دولت کلینتون نمی خواست قبول کند که قتل عامی در رواندا در حال وقوع است زیرا ایالات متحده با امضای کنوانسیون جلوگیری از نسل کشی 1948 به طور قانونی مجبور به مداخله برای متوقف کردن قتل عام می شد. دلیل اینکه دولت اوباما نمی خواهد استفاده از سلاح های شیمیایی در سوریه را بپذیرد این است که اوباما طی ماه آگوست به وضوح در مورد استفاده از این سلاح ها به حکومت سوریه هشدار داده و گفته بود که چنین اقدامی محاسبات وی را به شدت تغییر خواهد داد.

متاسفانه تغییر بازی چندان آسان نیست. علاوه بر این، اوباما در مقابل توصیه های مشاورانش نیز علاقه چندانی به مداخله در سوریه نداشته و جز ارائه کمک های غیرمهلک به نیروهای مخالف در سوریه، رایزنی های دیپلماتیک با روسیه و سازمان ملل و مانورهای سیاسی برای متحد کردن مخالفان، اقدام دیگری صورت نداده است.

واشنگتن پست در ادامه گزارش خود آورده است: اما کاخ سفید باید بداند که بازی پیش از این تغییر کرده و مسئله اعتبار آمریکا مطرح است. به خاطر تمام وسوسه هایی که در پس تصمیم حمله به عراق براساس اطلاعات اشتباه در مورد تسلیحات کشتار جمعی پنهان بود، اوباما باید صدمات وحشتناکی که انفعال وی متوجه آمریکا و میراث وی خواهد کرد را درک کند.

بی اعتمادی، بدبینی و نفرتی که در بخش عمده ای از جهان، به خصوص در میان مسلمانان خاورمیانه و شمال آفریقا متوجه آمریکا است، یک سرطان است. این نشریه در ادامه مدعی می شود: کناری ایستادن در حالیکه اسد مردمش را با گازهای شیمیایی می کشد، باعث خواهد شد اوباما با هرگونه دستاوردی در انتها به عنوان رئیس جمهوری در خاطره ها بماند که ریاست جمهوری خود را با ادعای شروعی دیگر در جهان اسلام آغاز کرد اما در انتها با فصلی خونبار آن را به انتها رساند.

این نشریه در انتها از اوباما می پرسد: آقای اوباما استفاده از چه تعداد سلاح شیمیایی لازم است تا عبور از خط قرمز شما محرز شده باشد؟ این سوالی است که شما در جایگاه پاسخگویی به آن هستید.

اکونومیست: آمریکا باید علیه بشار اسد واکنش نشان دهد

از سوی دیگر نشریه اکونومیست نیز در گزارشی با تیتر «آمریکا باید علیه بشار اسد واکنش نشان دهد» به مسئله مداخله در سوریه پرداخته و تاکید دارد که اگر مدارک بیانگر استفاده اسد از سلاح های شیمیایی علیه مردمش باشد، واکنش اوباما به اسد و جهان نشان خواهد داد که تهدیدات آمریکا را باید جدی گرفت.

تحلیل گر اکونومیست معتقد است: سلاح های شیمیایی تنها در میدان جنگ استفاده نمی شوند، از آنها می توان برای تضعیف روحیه شورشیان و افزایش وحشت در میان مردم استفاده کرد. شاید اسد به منظور دیگری از این سلاح ها استفاده کند. اگر وی از این سلاح ها استفاده کند و جامعه جهانی واکنشی در قبال آن نداشته باشد، حامیان اسد با قطعیت بیشتری به این نتیجه می رسند که وی در قدرت می ماند و مخالفان نیز ایمان خود به مبارزه را از دست خواهند داد.